25 - توضيحاتى چند پيرامون خاك ممسنى نوبندگان - تنگ بوّان - سرآب سياه
طى صفحات 130 تا 140 متن كتاب دربارهء آثار تاريخى متعدد واقع در ناحيهء ممسنى بحث نمود و در چند مورد هم اشاره شد كه در آن ناحيه بقاياى آثار باستانى مختلفى وجود دارد كه نيازمند انجام بررسيها و تحقيقات بيشتر مىباشد - بر اثر مسافرت كوتاه مجددى كه در اسفندماه 1339 به خاك ممسنى نصيب نگارنده شد يادداشتهائى تهيه نمودم كه قسمتهائى از آنها در صفحات پيش بعرض خوانندگان ارجمند رسيد ضمنا جناب آقاى جواد بوشهرى ( امير همايون ) فرزند شادروان حاجى محمد بوشهرى ( ملقب و معروف به حاجى معين التجار شخصيت بزرگ و معروف اقتصادى زمان خود ) كه به علت علاقهء ملكى موروثى و خانوادگى آشنائى كامل به تمام مناطق خاك ممسنى دارند و پس از اطلاع از تهيه و چاپ كتاب حاضر آن را مورد توجه و تشويق فراوان قرار دادند نيز اطلاعاتى بيش از آنچه داشتم در اختيارم نهادند كه ضمن تقديم سپاسگزارى بمحضر محترم ايشان و با مراجعه به كتاب آثار عجم ( چاپ بمبئى - 1314 - صفحات 299 تا 305 ) و يادداشتهاى مورخ اسفند 1339 خود آنچه مناسب ميداند در اين مورد نقل مينمايد :
پس از گذشتن از ويرانههاى شاپور كازرون كه بجانب شمال و شمالغربى بروند به تنگه موسوم به چنار شاهيجان ميرسند كه ابتداى خاك ممسنى از آنجا آغاز ميگردد و انتهاى تنگهء مزبور بنام ملّه نعل خوانده مىشود - از تنگهء چنار شاهيجان وارد جلگه نورآباد ميشوند طبق آنچه در صفحات سابق الذكر كتاب آثار عجم نوشته شده است مسافت بلوك شاپور تا قصبهء مالكى ( قلعهء مالكى ) كه مركز جلگهء نورآباد است در حدود سى و سه كيلومتر ( پنج فرسنگ و نيم ) مىباشد و در جانب مغرب نورآباد يعنى بين قصبهء مالكى و ويرانههاى مادر دختر و كرّ در ( مذكور در صفحه 131 متن كتاب ) ويرانههاى نوبندگان قرار دارد كه در كتاب آثار عجم بنام نوبنجان ذكر گرديده است و چنين مينويسد : « نوبنجان شهرى بوده از كورهء شاپور كنون خرابست » .
در جانب شمالشرقى جلگهء نور آباد تنگ بوّان واقع شده در كتاب آثار عجم چنين معرّفى گرديده است :