كورش مجموعا با سكّوى زير آن متجاوز از ده متر است امّا ارتفاع آرامگاه گوردختر مجموعا بيش از 5 / 4 متر نيست - اطاق اصلى آرامگاه كورش به بلندى بيش از پنج متر مىباشد و لكن در بناى گوردختر ارتفاع اطاق اصلى از 5 / 3 متر تجاوز نميكند - اندازهء داخل اطاق آرامگاه كورش 20 / 2 * 20 / 3 * 10 / 2 متر است و اندازهء داخل اطاق آرامگاه در گوردختر 5 / 1 * 20 / 2 * 2 متر مىباشد آرامگاه كورش برفراز پايهء شش پلّهاى قرار دارد در صورتى كه آرامگاه گوردختر را بر بالاى پايهء سه پلّهاى استوار نمودهاند .
هرچند در تعلّق داشتن آرامگاه گوردختر بدوران هخامنشى جاى كمترين ترديدى نيست لكن انتساب آن به يك پادشاه معيّن امرى دشوار است زيرا بناى مزبور نبشته ندارد - شايد بناى مورد ذكر به يكى از اسلاف كورش كبير يعنى چيشپش يا كورش اوّل تعلّق داشته است - شهريار اخير پدربزرگ كورش كبير بوده بنابر نبشتهء آشور بانى پال در سال 639 پيش از ميلاد پادشاه پارسواش - پارسه - خوانده شده است .
آرامگاه مورد ذكر بدون كمترين ترديد نمونهء قديمتر آرامگاه كورش بوده شايد بر اثر بررسى دقيق بهتر بتوان وضع تاريخى آن را مشخّص نمود .
پرفسور واندنبرگ علاوه بر بناى گور دختر پنج آتشگدهء ديگر از عهد ساسانى را نيز در ميان ويرانههاى متعدّد عهد ساسانى واقع در جنوب فرّاشبند كشف نمود - به نظر دانشمند مزبور آتشگدههاى مورد ذكر كه مربوط بعهد ساسانى است شايد همان پنج آتشگدهاى باشد كه بوسيلهء مهرنرسى وزير بهرام پنجم شاهنشاه ساسانى احداث گرديده بوده است « 1 » بناى آتشگدههاى پنجگانه مكشوف از سنگ لاشههاى طبيعى و ملاط گچ بوده مشتمل بر يك چهار اطاقى كه جايگاه عبادت عموم بوده است و اطاق مسدودى كه آتش مقدّس را در آن حفظ مينمودهاند مىباشد .
هامش
( 1 ) طى صفحات 112 تا 120 متن كتاب دربارهء آنها توضيح داده شده است .