امّا در آثار سخنگويان اروپايى نيز كمابيش اشعارى به نظر ميآيد كه صرفنظر از ذكر آنها نتوان كرد :
از جمله در عصر صفويّه قديمترين شعر انگليسى كه در وصف شيراز به نظر رسيده قطعهاى است كه سرتوماس هربرت
Sir . Th . Herbert
در وداع شيراز مىسرايد / در زمانى كه سفير انگليس از طرف شارل اول پادشاه انگليس از راه بندرعباس ( گامرون ) و لار به شيراز آمده و 26 روز در ايّام نوروز 1628 م . در آنجا مانده و ميهمان امام قليخان حكمران فارس بوده است . سرتوماس نيز جزو آن سفارت بوده و سفرنامهء جالبى بجاى گذاشته است كه در فوق بدان اشاره شد . قطعهء او بدينترتيب شروع مىشود :
Why should our wits dispute where Eden stood
و به اين بيت لطيف ختم ميگردد :
Farewell sweet place , as from thee I went , My thoughts did run on Adam's banishment .
در آثار شاعر ايرلندى توماس مور
Thomas Moore
( 1852 - 1779 م . ) نيز منظومهء لطيفى ديده مىشود كه در كنار رود كر و بندر امير معروف شيراز سروده است و منظومهء خود را بعنوان « لاله رخ
« Lalla Rookh
موسوم ساخته و در آن از باغى پر از گل و بلبل سخن ميگويد . در بند اوّل آن گويد :
There's a bower of roses by Bandemeer's stream And the nightingale sings round it , all the ling , In the time of my childhood , it waz like s dream Ti sit in the roses and hear the birds song . . »
ادوارد براون
E . G . Browne
عالم مستشرق ايرانشناس معروف در ترجمهء نغزى كه از غزل حافظ بمطلع :
خوشا شيراز و وضع بيمثالش * خداوندا نگهدار از زوالش
در سفرنامهء خود ( سالى در ميان ايرانيان ) سروده است ، چنين ميگويد :
Sweet is Shiraz and its incomparable site ; O God preserve it from decline . . . .