اطّلاع صحيحى در دست نيست - چيشپش ابتدا بسرزمين مجاور يعنى انزان حمله نمود و سپس فراتر از آن رفته به سمت جنوبشرقى يعنى سرزمين پارسه تاخت و بر قلمرو سلطنت پدرش افزوده آن را وسعت داد - محلّ پايتخت اين كشور كوهستانى كه پادشاه مزبور بر آن حكومت مينمود و در آنزمان دستنشاندهء ماد بود معلوم نيست - يك دخمهء سنگى جالب توجّه موسوم به داودختر ( دايه و دختر ) كه در كوهستان نزديك نقوش برجسته كورانگون بين بهبهان و تختجمشيد قرار دارد بيكى از شاهان هخامنشى كه شايد چيشپش يعنى پدر كوروش اوّل باشد نسبت داده مىشود - « 1 » محلّ كاخهاى پسران چيشپش يعنى كورش اوّل و آريارامنه معلوم نيست - بطوريكه گفتهاند ناحيهء پارسوماش به پسر اوّل و ناحيهء متصرّفى انزان ( كه بعدا انشان خوانده شد ) و پارسه به پسر دوّم رسيد . . . . »
6 - توضيح دربارهء نقش فروهر
نقش برجستهء شبيه انسان كه در وسط حلقهاى قرار دارد و در دو جانب حلقه نقش دو بال را قرار دادهاند در حجّاريهاى تختجمشيد و آثار مختلف دوران هخامنشى مكرّر نموده شده است .
در بسيارى موارد نقش مزبور بنام نقش آهورامزدا خوانده يا معرّفى ميگردد - طبق اظهار آقاى اردشير جهانيان دانشمند زردشتى اين نامگزارى درست نيست و نقش مورد ذكر مظهر و نمايندهء فروهر
( Fra Vahar )
است .
فروهر يكى از پنج تركيب روان انسانى است - روان پنج تركيب دارد بدينقرار : 1 - فروهر يعنى روان مجرّد يا روان منزّه 2 - وجدان 3 - جان ( حرارت و عشق غريزى ) 4 - خرد 5 - روان يا روح .
هامش
( 1 ) - مؤلف كتاب تختجمشيد از وجود آرامگاه ديگر منسوب به كورش اول يا چيشپش پدر وى كه در جلگهء بسپر ( ناحيهء سرمشهد ) واقع بوده بنام گوردختر خوانده مىشود اطلاع نداشته است - دربارهء بناى مزبور در صفحهء 118 متن كتاب بطور اختصار مطالبى ذكر گشته گزارشهاى مشروح و اطلاعات بيشتر راجع به آن هم تحت عنوان جداگانه در قسمت - 19 - از ذيل كتاب مرقوم رفته است .