شاهنشاهى ايران « 1 » چنين مرقوم داشتهاند : « پدر آريا رامنا چيشپش دوّم بوده و پسر ديگر او كورش دوّم مىشود و خود چيشپش هم پسر كورش اوّل است نه پدر او و كورش اوّل پسر كمبوجيه اوّل و كمبوجيه اوّل پسر چيشپش اوّل است كه معلوم نيست كه او پسر هخامنش هست يا نه . . . . » ( نقل از صفحهء 127 كتاب مزبور )
بطوريكه ملاحظه مىشود نوشته و عقيدهء نويسندهء محترم كتاب بنياد شاهنشاهى ايران با آنچه در كتاب تختجمشيد دكتر اشميت و مؤلّفات ديگر بعضى دانشمندان خارجى نگاشته شده است اختلاف دارد . ضمنا ذكر اين نكته را مناسب ميداند كه داريوش بزرگ در سطرهاى سوّم تا ششم نخستين لوحهء نبشتهء بيستون نسب خود را چنين معرّفى نموده است : « داريوش شاه گويد پدر من ويشتاسپ ( بود ) - پدر ويشتاسپ آرشام - پدر آرشام آرايارامنا - پدر آريارامنا چيشپش - پدر چيشپش هخامنش ( بودند ) » .
شادروان حسن پيرنيا ( مشير الدّوله ) در تأليف گرانمايهء خود بنام ايران باستانى ( چاپ طهران - 1306 شمسى ) صفحات 79 و 80 دربارهء سلسلهء نسب هخامنشيان هردوگونه نظر سابق الذكر را مورد بررسى قرار داده است كه علاقهمندان به اين امر مىتوانند بدان مراجعه نمايند .
ضمنا مناسب ميداند ترجمهء چند سطر از ابتداى مطلبى را كه تحت عنوان نخستين شهرياران هخامنشى در صفحهء 19 كتاب تختجمشيد سابق الذّكر مرقوم رفته اشارهاى به دخمهء سنگى داود دختر در آن شده است در اين مورد نقل نمايد :
« كتاب حاضر مربوط به بنياد گزاران دستگاه شاهنشاهى پارسه يا تختجمشيد است و بايستى از مؤسّس و بانى آن يعنى داريوش اوّل آغاز سخن نمائيم ولى ضرورت دارد لا اقلّ كارهاى ساختمانى دودمان سلطنتى هخامنشى را كه پيش از داريوش اوّل انجام گرفته است تا حدّ معلوم بطور اختصار در اينجا مذكور داريم - از محلّ اقامت سردودمان سلسلهء هخامنشى كه ظاهرا در نيمهء اوّل قرن هفتم پيش از ميلاد بر سرزمين پارسوماش « 2 » در شمالشرقى خوزستان سلطنت ميكرد
هامش
( 1 ) - از انتشارات اقبال - تهران 1340
( 2 ) - به عقيدهء بعضى دانشمندان اين كلمه نام تحريفشدهء پارس است .