آثار ملّى ايران بثبت تاريخى رسيده است .
تنگ چوگان و نقوش برجستهء آن
بطوريكه گذشت رود شاپور از ميان درّهء موسوم به تنگ چوگان از جانب شمالشرقى بيشاپور بسوى آن جارى است ، تنگ چوگان نيز بنوبهء خود آثار تاريخى مهمّى مشتمل بر نقوش برجستهء متعدّد شاهنشاهان ساسانى را دربر دارد و مجسّمهء بزرگ شاپور اوّل هم درون شكفتى در كنار آنست كه ذكر آن خواهد آمد .
جادّهاى كه از بيشاپور داخل تنگ مىشود از پائين كوه بر جانب راست تنگ ميگذرد و نقوش برجسته بر بدنههاى دو سمت تنگ و در ابتداى آن حجّارى گرديده است و چون از ويرانههاى بيشاپور وارد تنگ شوند دو مجلس بر بدنهء سمت راست و چهار مجلس بر بدنهء سمت چپ قرار ميگيرد كه ذيلا بتوضيح هريك از آنها ميپردازد :
دو نقش جانب راست
نقش اول :
در ابتداى تنگ زيردست قلعه دختر سابق الذّكر نزديك جادّه نقش برجستهاى بدرازاى متجاوز از ده متر و پهنا يا بلندى قريب 5 متر ديده مىشود كه قسمت اعظم آن آسيبديده و ريخته است ، اين نقشبرجسته صحنهء پيروزى شاپور اوّل بر والرين را توأم با دريافت شعار شهريارى از اهورامزدا نشان ميدهد ، زير پاى اسب شاپور پيكرى بر زمين خفته كه مانند موارد نظير آن نشانهء شكست دشمن شهريار و منكوبى اوست .
نقش دوم :
بمسافت مختصرى بعد از نقش اوّل دوّمين نقشبرجسته كمى بالاتر از آن