مزار شيخ يوسف سروستانى
اين بناى شيوا و تاريخى مشتمل بر دو چهارطاقى با ستونهاى سنگى و روميهائى از سنگتراش است كه با ظرافت و استادى كامل تراشيده و استوار ساختهاند ، اصول معمارى عهد ساسانى و شيوهء سنگتراشى خداخانهء شيراز در آن مشهود است ( ش 153 ) ، بر سنگ قبر بقعهء اصلى نام شيخ يوسف بن يعقوب سروستانى و تاريخ 680 هجرى خوانده مىشود ، سنگ قبر بقعهء متّصل به آن بنام محمّد بن حسن بن علىّ البيضاوى مورّخ به 11 رمضان 710 هجرى است ، بر سردر جنوبى نام استاد على ابن حسين على الغازى و تاريخ محرّم 680 هجرى مرقوم رفته است ، تاريخ سردر شرقى ( ش 154 ) 714 ذكر شده و در پائين آن روى لوحهء سنگى به غرس درخت سروى بسال 731 در صحن بقعه اشاره نمودهاند .
5 - نيريز
مسافت نيريز تا شيراز مجموعا بالغ بر 230 كيلومتر است و براى رفتن به آنجا از سروستان راه را بجانب مشرق ادامه ميدهند ، در الواح گلى تختجمشيد نام نارى زى را منطبق با نيريز دانستهاند ، در نيريز يكى از قديمترين و مهمترين ابنيهء قرون اوّل اسلام ايران يعنى مسجد جامع آن شهر وجود دارد ( ش 155 ) ايوان بلند آن از نمونههاى مشخّص معمارى ايران بعد از اسلام بشمار ميرود كه به پيروى از سبك معمارى اصيل عهد ساسانى بنياد شده است ( ش 156 ) تاريخ محراب قديمى مسجد 363 هجرى بوده بگفتهء مقدّسى بناى اصلى مسجد مزبور متعلّق به 340 هجرى مىباشد ، مسجد جامع نيريز در تاريخ 9 مرداد 1312 ذيل شمارهء 192 در فهرست آثار تاريخى ايران بثبت رسيده است .
6 - فسا
فسا در جنوبشرقى سروستان بمسافت 80 كيلومترى آنست ، بگفتهء برخى مورّخين نام فسا در قديم پاسارگرد بوده است ، در الواح گلى تختجمشيد نام بشىيا باشىيا خوانده مىشود كه آن را نام فسا در عهد هخامنشى شناختهاند ، در