143 مدارس هفتگانه خواجه
سال ساخت : در عهد صفوى
وضعيت : تخريب شده است .
آدرس : در محله خواجو
علّت نامگذارى : تعداد مدارس ساخته شده
آنچه معروف است اين كه در محلهى خواجو در نزديك چهارسوى نقاشى و اسفنديار بيك هفت مدرسهى قديمى وجود داشت « 1 » كه در زمان صفويه بنا گرديده و تا اول قرن سيزدهم وجود داشته و بعدا يكى پس از ديگرى به علّتى خراب گرديده است اين مدارس عبارتند از :
1 - مدرسه اسفنديار بيك 2 - مدرسه پرى خان خانم 3 - مدرسه خواجه محبت 4 - مدرسه دده « 2 » 5 - مدرسه زينب بيگم 6 - مدرسه ساروتقى 7 - مدرسه مريم بيگم از اين مدارس هفتگانه ، مدرسه مريم بيگم آخرين مدرسهاى است كه در زمان رياست فرهنگى ابو القاسم شكرانى خراب شده و آن را به صورت مدرسهاى جديد
هامش
( 1 ) - البتّه شاردن در سفرنامهاش ، شمار مدارس محلّهى خواجو را در زمان صفويّه ، هشت عدد مىداند و مىنويسد : « محلهء خواجو ، كه آن را محلّهى حسنآباد نيز مىنامند . . . شامل يك هزار و يكصد و يازده خانه و دوازده مسجد كوچك و بزرگ ، و پانزده كاروانسراى بزرگ و كوچك و هشت مدرسه و بيست حمّام و دوازده بازار است .
( 2 ) - منظور دده خاتون يكى از بانوان حرم صفويّه است ، اين مدرسه در منطقهى چهارسوق نقّاشى و چرخاب ( نزديك خيابان سيّد على خان فعلى ) بوده و تا اواخر قاجاريه هم برپا بوده و مرحوم « خاتونآبادى » در كتاب « وقايع السّنين و الاعوام » ( ص 553 ) مىنويسد : « دده خاتون جزء حجّاج و زائرين بيت اللّه الحرام در سال 1115 بوده كه به همراهى بسيارى از بزرگان و رجال صفوى براى زيارت عتبات به عراق و مكّه و مدينه مشرّف مىشوند و در اين سفر روحانى ضريح كاظمين را نصب كردند » .