104 مدرسه قرچقاى بيك
سال ساخت : صفوى
وضعيت : تخريب
آدرس : بازار رنگرزان
علّت نامگذارى : بانى قرچقاى بيك نام داشته است .
[ مهدوى ] مؤلف « آثار ملى اصفهان » ( صفحه 45 ) به نقل از « تاريخچهى ابنيهى تاريخى اصفهان » مىنويسد : مدرسهاى بوده واقع در ، در بازار رنگرزان اصفهان و ظاهرا اين مدرسه همان مدرسهى معروف به مدرسهى كلباسى كوچه كلباسى است . نگارنده گويد : حمام قرچقاى بيك و مسجد قرچقاى بيك كه در اصطلاح عوام به آن « قرچقه » مىگويند در قسمت غربى خيابان شاهپور نرسيده به چهار راه جوشاه « محل تقاطع خيابان شاهپوريه و خيابان شيخ بهائى » قرار گرفته است و سالها به همين نام بود . اگرچه مسجد را بعد از تعميراتى كه در اين سالهاى اخير در آنجا به عمل آمده ، به نام مسجد و كتابخانهى ابو الحسن اصفهانى مىنامند . « 1 »
هامش
( 1 ) - قرچقاى بيك واژهى تركى است كه در برخى فرهنگها باغ و گاهى باق ضبط شده است ، احتمالا از انسانهاى خيّر و متموّل عهد شاه صفى است ، تاريخ ساخت مدرسه احتمالا قبل از 1075 ه . ق . بوده ، يعنى حاجى قرچقاى بيك اين مدرسه را پايهگذارى و شخصى به نام حاجى نصرت - كه خواجهى قرچقاى بيك بوده - سنگابى در سال 1075 ه . ق . در زمان شاه عباس دوم براى مدرسه وقف مىكند .
دليل اين كه كلباسى هم ناميده مىشود ، آن است كه به زعم صاحب « آثار ملى اصفهان » ( ص 44 ) : « حاج ابراهيم كلباسى ( متوفى 1261 ) اين مدرسه را تعمير و در آن تدريس مىكرده ، نه آنكه مدرسهاى جداگانه را آن پيشوا و مرجع دينى ، تأسيس نموده باشد » .