102 مدرسه فخريّه
سال ساخت : قبل از صفوى
وضعيت : تخريب شده
آدرس : پيدا نشد
علّت نامگذارى : بانى آن فخر الملك بن خواجه نظام الملك طوسى بوده است .
[ كتاب حسين سلطانزاده ] اين مدرسه به فخر الملك بن خواجه نظام الملك طوسى منسوب است و گويا تا سال 1098 طلبهنشين بوده است . نگارنده گويد : بعيد به نظر مىرسد كه مدرسه فخريّه كه در فهرست مذكور است ، همان مدرسه احداثى فخر الملك باشد ، زيرا كلّيهى آثار دوره سلاجقه در عهد مغول از بين رفته و اگر چيزى و اثرى باقى باشد رنگ تشيّع به خود گرفته است . « 1 »
هامش
( 1 ) - گويا يكى از مضرّات تغيير سلسلههاى مستبدّ شاهى در ايران ، خراب نمودن يادگارهاى پيشينيان بوده است ، اعقاب قاجار گويا با آثار باستانى كه به وسيلهى صفويّه ساخته شده بود نيز عداوت داشتهاند .
يكى از رسوم حسنهى سلاطين صفوى آن بود كه اراضى و املاكى كه شرعا ممكن بود وقف شوند ، خريدارى و جزء موقوفات مدارس قرار مىدادند و از اين رهگذر پشتوانهى مالى خوبى براى مدارس فراهم مىشد ( سياحتنامهى شاردن ، ج 5 ، ص 45 و تاريخچهى اوقاف اصفهان ، ص 339 ) ، اما افغانها فراهم مىشد ( سياحتنامهى شاردن ، ج 5 ، ص 45 و تاريخچهى اوقاف اصفهان ، ص 339 ) ، اما افغانها بعد از حملهى محمود با فتواى عالم سنّى خويش ( ملّا زعفران ) مردم اصفهان را رافضى و مشرك قلمداد نمودند و با اين بهانه املاك بسيارى را متصرّف شدند .
حكومت قاجار نيز كه هميشه اصفهان را به عنوان يكى از ايالات اصلى ايران قلمداد مىكردهاند ، همواره فرمانروايانى زورگو و مستبدّ را بدينجا اعزام مىنمودند ، متأسفانه شواهد نشان مىدهد بسيارى از آثار تاريخى صفويّه در اصفهان به دست اينان نابود شده از آن جمله : عمارت « آيينه خانه » ، « هفت دست » ، « نمكدان » ، « كشكول » و « كاخهاى باغ سعادتآباد » و در اواخر حكومت آنان ، بالغ بر -