97 مدرسه على بن سهل
سال ساخت : قبل از صفوى
وضعيت : تخريب شده است .
آدرس : قبرستان قديمى محله طوقچى
علّت نامگذارى : به نام عارف بزرگ على بن سهل بن اظهر اصفهانى
[ مهدوى ] در قبرستان قديمى محلهى طوقچى بقعه و خانقاه على بن سهل بن اظهر اصفهانى « 1 » عارف و صوفى قرن چهارم هجرى ، هنوز برقرار است و اخيرا برخى از مشايخ صوفيّه خاك آنجا را تختگاه خويش قرار دادهاند . ابن بطوطه سياح معروف قرن هشتم از اين خانقاه ديدن كرده و در كتاب سفرنامهى خود از آن نام مىبرد . در كتابخانه مركزى دانشگاه تهران مجموعهاى است بنام دستور ( به شماره 2144 ) كه آن را تاج الدين حسين صاعد جمعآورى نموده وجود دارد كه مؤلف در آنجا گويد روز شنبه 6 شوال 986 نهمين روزى بود كه در اصفهان به سر مىبرديم و در حالى كه در مدرسهى شيخ على ابن سهل به سر مىبردم ، آن را نوشتهام . بيان تاج الدين حسين صاعد حاكى از آن است كه در قرن دهم هجرى مدرسهاى بدين نام در اصفهان وجود داشته است و ظاهرا مدرسه همان خانقاه و يا جنب آن بوده است .
هامش
( 1 ) - اين قبرستان اينك جزو شهر محسوب مىشود ، زيرا در ساليان اخير ، از سوى شهردارى بسيارى از زمينهاى آن به مردم واگذار شده كه در نتيجه تبديل به مغازه و محل كار و كسب شده و اينك جزء محلّات تابعهى طوقچى شمرده مىشود . حافظ ابو نعيم اصفهانى در كتاب « ذكر اخبار اصفهان » ( ج دوم ، ص 14 ) در شرح حال على بن سهل مىنويسد : « على بن سهل بن محمّد بن ازهر ابو الحسن صوفى ، يكى از بزرگان صوفيان است از اصحاب جدّم محمّد بن يوسف بناء مىباشد . وى به مرتبهاى رسيد كه با جنيد بن محمّد و اقران او مكاتبه مىكرد . فوت او در سال 307 ه . ق . به وقوع پيوست . . . وى از يونس بن حبيب ، حديث شنيده است . . . » در بين علما ، شيخ بهائى در كشكول خويش ( ص 107 ، چاپ حاج نجم الدوله ) از او به خوبى ياد مىكند ( نگ : مزارات اصفهان ، صص 322 و 323 ) .