90 مدرسه صدريّه
سال ساخت : قبل از صفوى
وضعيت : تخريب
آدرس : در محله دردشت
علّت نامگذارى : به نام مدرّس و سرپرست مدرسه ( صدر الدّين خجندى )
[ مهدوى ] مدرسه نظاميه اصفهان را به مناسبت آنكه آل خجند تدريس و توليّت آن را داشتهاند « 1 » و هر كدام از آنان كه بدين مقام مىرسيدند به صدر الدّين مشهور
هامش
( 1 ) - استاد جلال همايى مىنويسد : خواجه نظام الملك طوسى ، رياست نظاميّهى اصفهان را به خاندان خجندى از رؤساى شافعيّه اصفهان اختصاص داد ( غزالىنامه ، ص 132 ) . اصولا صاعديان حنفى مذهب و خجنديان شافعى مذهب بودند . آل خجند از نسل محمّد بن ثابت خجندى بودند كه خواجه نظام الملك ، وعظ او را پسنديده و وى را از خجند به اصفهان انتقال داد و پس از درگذشت وى ، فرزندانش با كسب علم و دانش به موقعيتهاى شغلى ارزشمندى دست يازيدند . در مقابل آل صاعد ( كه خاستگاه آنها قريهء استوا در اطراف نيشابور بوده است ) نيز از قدرت و رياست فوق العادهاى بهرهور گشته و در هر برههاى از زمان كه كفّهى قدرت به نفع خانوادهاى مايل مىگشت ، ديگرى با تحريك و غوغا سالارى ديگران را بر ضدّ او برمىانگيخت و در نتيجه قتلها واقع مىشد و عدّهى زيادى در طىّ اين جنگها كشته شدند و اوج اين دشمنى در هنگام حملهى مغول صورت گرفت كه شافعيان دروازههاى شهر را به روى مغولان گشودند كه بعدها مغولان تعداد زيادى از هر دو خانواده را كشتند تا از اين ابراز وفادارى تشكّر نمايند .
( براى اطلاعات بيشتر به غزالىنامه استاد همايى و كتاب « بزرگان و دانشمندان اصفهان » سيّد مصلح الدين مهدوى رجوع شود ، همچنين مجموعه مقالات عباس اقبال آشتيانى ( به كوشش دكتر دبير سياقى ) و همچنين خاندان صاعديان نوشتهى سعيد نفيسى و مقالهى سيّد على آل داوود در دايرة المعارف بزرگ اسلامى ، ج 2 ، منابع سودمندى هستند . )