انقضاى عصر صفوى تا به امروز از مدارس باشكوه و داير اصفهان و در شمار مهمترين مدارس قديمه به شمار مىرود . « 1 » اين مدرسه هميشه مركز تدريس و افاضهى علما و حكما و مدرسين و الا مقامى بوده است ، از جمله مدرسين معروف آن مرحوم آقا شيخ على يزدى كه كتاب مغنى اللبيب را در نحو و معالم را در اصول تدريس مىكرد و مخصوصا در تدريس اين دو تخصص بسزايى داشت . اين مدرسه در شمار مهمترين مدارس اصفهانى است كه در آن رشتههاى مختلف علوم و معارف اسلامى از فقه و اصول و حديث و تفسير كلام و منطق « اعم از معقول و منقول » و حكمت تدريس مىشود و از بين طلّاب فاضل و با فضيلت اين مدرسه شخصيتهاى بزرگ علمى به جهان تشيّع عرضه شده است كه شرح حال آنها مبحث جداگانهاى مىطلبد و نبايد از نظر دور داشت كه اين مدرسه هماكنون هم از معروفترين آموزشگاههاى دينى ايران به شمار مىرود . از ايّام قديم براى اشغال حجرات اين مدرسه دائما بين طلّاب علوم دينيّه كشمكش وجود داشته است .
مؤلف كتاب « تاريخ اصفهان و رى » درباره مدرسه صدر چنين مىنويسد : بعد از صفويه نيز مدارسى بنا شده و مهمتر از همه مدرسه صدر بوده و آن به همت حاج محمّد حسين خان ، صدر اعظم ايران ، كه در زمان دولت قاجاريه بوده ، بنا شده است . مرحوم صدر چهارباغ خواجو و مدرسهاش را در مقابل بناى چهارباغ كهنه يا چهارباغ شاه عباس و مدرسه بازار را در مقابل مدرسه چهارباغ و تذهيب عمارات صدرى را برابر تزيين عمارات صفويّه و هفت دست فتحعليشاهى را در جنب هفت دست شاه عباس احداث نموده ، اما اگر دقت شود از يك وزير كه بيست سال
هامش
( 1 ) - جهت اطلاعات بيشتر در مورد اين نهاد آموزشى ( مدرسهى صدر بازار اصفهان ) ر . ك به مقالهى مبسوط « يك محله ، يك مدرسه » از آقاى محمّد حسين رياحى در كتاب « اديب ماندگار » كه حدودا پنجاه صفحه راجع به اين مدرسه و تربيتيافتگان در آن سخن رفته است .