اشرار عازم اصفهان شده بود ، يك هيئت فرانسوى را كه فلاندن « 1 » نقّاش معروف و كست « 2 » معمار و باستانشناس نيز با آنها همراه بوده است ، در قصر هفت دست به حضور پذيرفته است . به دستور منوچهر خان معتمد الدوله گرجى ، حكمران آن زمان اصفهان ، تعميرات مختصرى در مسجد شاه و باغ و قصر هزار جريب انجام داده است .
در دورهء سلطنت ناصر الدين شاه قاجار ، تعميرات اندكى در بعضى از آثار تاريخى اصفهان صورت گرفته . مؤلف كتاب ماثر و الآثار در باب هفتم كتاب خود از اين تعميرات نام برده است . اما در دورهء جانشينان اين پادشاه نه تنها نسبت به حفظ نفايس تاريخى اين شهر توجهى نشد ، بلكه در اثر بىقيدى و سهلانگارى تعدادى از آثار زيباى آن تدريجا راه زوال و نيستى سپرده و قبل از مشروطيت ، بسيارى از آنها منهدم گرديد . وضع اسفناك مساجد و ساير بناهاى تاريخى در آن موقع از نوشتههاى سياحانى مانند پيرلوتى ، كه در اواخر دورهء قاجار اصفهان را ديدهاند ، كاملا مشهود است .
پيرلوتى ضمن توصيف ميدان شاه راجع به خرابىها چنين مىنويسد :
هنگامى كه انسان دقت مىكند ، خرابىهاى عجيبى در اين بناها كه در ابتدا باشكوه به نظر مىرسند ، مشاهده مىكند . در آن بالا ستون زيبا و بلند قصر شاه عباس ، در زير روپوشى كه در حال خرابى است ، كاملا خم شده . در طرفى كه مواجه با وزش بادهاى زمستانى است ، نيمى از كاشىها و ميناكارىهاى گنبدها و منارهها ريخته و اين آثار باعظمت را لكههاى خاكسترىرنگ فرا گرفته است .
راجع به مسجد شاه نوشته است :
هر اندازه جلو مىرويم ، متوجه مىشويم كه منارهها و گنبد
هامش
( 1 ) .Flandin( 2 ) .Coste