هنگامى كه يكنفر با صداى بلند آن را مىخواند ديگر نيازى بترجمه نداشت .
فرداى آن روز كه اين بيانيه خوانده شد ساعت 6 بعدازظهر ، بدعوت روشنفكران اردبيل ، اجتماعى با شركت قشرهاى مختلف تشكيل يافت و سخنرانيهائى به عمل آمد كه با احساسات پرشور حاضران استقبال شد و با شعارهائى نظير « آذربايجان مادر ماست » ، « مادر تنى ماست » ، « مادر مقدس ماست » ، « بزرگترين مهر و محبت در دل ما دارد » كه به زبان تركى ادا مىشد ، پايان يافت . در اين جلسه بيانيهاى نيز صادر گرديد كه ترجمهء آن به فارسى چنين است :
« بيانيهء فرقهء دموكرات آذربايجان كه ديروز در كوچه و بازار نصب شده بود هيجان بزرگى در شهر بوجود آورد . بين مردمى كه در كوچه و بازار براى خواندن آن جمع شده بودند شادى بزرگى احساس مىشد . همه با مسرت آن را مىخواندند زيرا آرزوهاى قلبى ديرينهء مردم ما در آن بيانيه آشكارا ذكر شده بود . ميتينگى كه ساعت 6 بعدازظهر از طرف اهالى تشكيل شده بود نمونهاى از اين مسرت و احساسات بشمار مىآمد . در اين اجتماع بيش از هزار نفر از بازرگانان ، مالكان ، اصناف و روشنفكران شركت داشتند . سخنان گويندگان بدفعات متعدد و با كفزدنهاى ممتد حضار قطع مىشد . همه با دقّت تمام به آنها گوش مىدادند و شادى خود را با تلگرام تبريكى كه تهيّه شد ابراز داشتند .
مردم عموما براى گرد آمدن در اين فرقه عجله مىكنند زيرا فرقه خواستهاى قلبى آنها را ارضا مىنمايد . همه آن را مىپسندند زيرا شعارهاى آن حاوى آرزوهاى قلبى آنها مىباشد . مثلا در يكى از شعارها چنين مىنويسد : بايد با حفظ استقلال و تماميت ايران براى مردم آذربايجان آزادى مدنى و خودمختارى داخلى داده شود تا بتواند با رعايت قوانين عادلانهء كشور در راه ترقى فرهنگ خود ، آبادى و پيشرفت آذربايجان سرنوشت خود را معين نمايد .
اگر تاكنون بگروهها و ملتهاى مختلف مردمى كه در ايران زندگى مىكنند با رعايت استقلال ايران اختيار داده مىشد . اگر تاكنون اجازه داده مىشد كه خلق سرنوشت خود ، خواستهها ، مدنيت و معارف خويش را خود تعيين كند در آنصورت ايران
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 73
مساهمون: بابا صفرى
ص٧٣