تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 55

مساهمون:

ص٥٥
7 - ملّت آذربايجان مخصوصا به زبان ملّى و مادرى علاقه دارد و تحميل زبان ديگر او را تا به حال از كاروان تمدّن و ترقى بازداشته و جلوى فرهنگ ملى او را مسدود نموده است . براى جلوگيرى از اين تحميل ناروا و براى تأمين وسايل ترقى آذربايجان ، كنگرهء ملّى بهيئت ملّى دستور داده است هرچه زودتر زبان آذربايجانى را در دواير دولتى مرسوم و تدريس آن را در تمام مدارس اعمّ از ملّى و دولتى عملى نمايد . 8 - كنگرهء ملّى كه با امضا و شركت يكصد و پنجاه هزار نفر و با نمايندگى هفتصد نفر از نقاط مختلف آذربايجان تشكيل يافته طبق ارادهء ملّت آذربايجان خود را مجلس مؤسسان ناميده براى ادارهء امور داخلى آذربايجان هيئتى عبارت از سى و نه نفر انتخاب و به آنها اختيار داده است كه براى عملى كردن منظور ملّى تدابير لازم را اتخاذ و با مقامات صلاحيتدار داخل مذاكره شوند و ضمنا انتخابات مجلس ملّى آذربايجان و مجلس شورايملى را عملى سازند . در خاتمه كنگره نظر دولت ايران و دول بزرگ دموكرات جهان را بمراتب مزبور جلب نموده اظهار مىدارد كه براى اجراى منظور فوق فقط از راه تبليغات و تشكيلات اقدام كرده حاضر نيست بهيچوجه به نزاع و برادركشى اجازه بدهد ولى اگر دولت مركزى بخواهد حق مشروع او را با زور و اسلحه و قهر و غلبه از بين ببرد ناچار بهرقيمتى باشد از حقوق خود مدافعه خواهد كرد و تا آخرين نفر در راه تحصيل مختاريت ملى مبارزه خواهد نمود . مجلس مؤسسان بهيئت ملى اختيار داده است كه براى تأمين مختاريت آذربايجان ، با مقامات صلاحيتدار داخل مذاكره شده قضيه را از راه صلح و مسالمت حلّ نمايد ولى هيئت ملّى بهيچوجه حق ندارد از حق مختاريت محلى و حكومت ملى صرفنظر كند و يا بر عليه تماميت و استقلال ايران اقدام نمايد . آرزومنديم تمام دنياى دموكراسى بدانند كه در دنيا ملّتى وجود دارد كه حاضر شده است با تمام توانائى از خود مدافعه كرده و در گوشهء آسيا پرچم آزادى دموكراسى حقيقى را برافراشته مىخواهد با نيروى ملّى خود آزادى خويش را تأمين نمايد و نيز انتظار داريم مقامات صلاحيتدار كشور ايران و دول بزرگ دموكراسى جهان در عملى كردن منظور ملى از مساعدت نوعپرورانهء خود ، كه پايهء آن روى منشور آتلانتيك گذاشته شده است ، مضايقه نفرمايند . با احترامات فائقه . هيئت رئيسهء كنگرهء ملى ، مجلس مؤسسان ملى آذربايجان ، پيشه‌ورى ، رفيعى ، دكتر جاويد ، قيامى ، شبسترى ، جودت ، مكرم ترابى ، بىريا ، ضيائى ، حاج مصطفى دادجوى ، سيد موسى ، حاج عظيم خادم ملّت ، شيخ موسى كيوانى ، وثوق ديلميان » .