لوبياى چشمبلبلى قرمز رنگ ريز نيز در اين منطقه كاشته مىشد كه بمناسبت طعم مطبوعش خريداران بسيار داشت .
عدس اردبيل بر دو نوع بود ريز و درشت ، نوع ريز آن امروزه تقريبا از بين رفته و در ايّامى كه اين مطلب جمعآورى مىشود كمياب گشته است . لوبياى سفيد و ماش سبز و لپهء اعلاى اردبيل ارقام قابل توجهى در جدول صادرات آن تشكيل مىداد و در بازار تهران ، حبوبات اين منطقه با قيمت بهترى خريدوفروش مىگشت حدّ متوسط صدور سالانهء حبوبات در ربع قرن پيش بالغ بر چهار هزار تن برآورد گرديده كه بهاى آن حدود 28 ميليون ريال مىشده است .
سيبزمينى اردبيل دو نوع بود نوعى بومى بنام « يرآلماسى » كه زردرنگ و با درشتى متوسط بود . نوع ديگر كه تخم آن را از روسيه آورده بودند به همان نام روسى « كارتوپ » ناميده مىشد و درشت و سفيدرنگ بود .
در گذشتههاى دور ارزانى قيمت و كمى مصرف آن در بين مردم ، كشت آن را محدود مىنمود ولى از نيمقرن پيش ، كه گرفتن شيرهء آن بنام « پاتكا » معمول گرديد زراعت آن رو بافزايش گذاشت و شيرهء مذكور كه در قنادى ، بويژه در نباتسازى محلّ مصرف داشت ، جنبهء صادراتى يافت . در سنوات اخير صادرات خود سيبزمينى هم به مقدار زيادى افزايش يافته است .
در اردبيل چغندر بومى به خوبى به عمل مىآيد و شيرينى زيادى دارد . صادرات آن سابقا كم بود ولى در اين اواخر افزايش يافته است و لبوفروشان ، بويژهء در تهران ، از مشتريان آن مىباشند . كشت چغندرقند چنان كه در جاى خود گفتهايم فقط براى بدست آوردن تخم آن صورت مىگيرد و صدور تخم مذكور ، كه بهترين آنها در نوع خود مىباشد رقم بسيار بزرگى از صادرات اردبيل را تشكيل مىدهد .
در محال ارشق تنباكو به مقدار زيادى عمل مىآيد و ادارهء دخانيات ايران ، و پيش از تشكيل آن ، تهيهكنندگان سيگار از مشتريهاى آن بشمار مىآمدند . در سراب نيز ، كه امروز به صورت شهرستانى درآمده است تنباكوى خوب بدست مىآمد .
يكى از اقلام مهم صادرات اردبيل فرش بود كه از قديم الايام در اين ولايت بافته
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 461
مساهمون: بابا صفرى
ص٤٦١