مىآمد .
دامنههاى وسيع سلسله جبال البرز نيز ، كه در شرق اردبيل كشيده شده و بنام باغرو معروف است ، از مراكز مهّم تربيت دام بوده و مراتع سرسبز آن ييلاق بزرگى براى دامداران ناحيه بشمار مىآمد .
صدور دام ، بويژه گوسفند در گذشته ، يكى از اقلام مهم صادرات اردبيل بوده و گاهى اتفاق مىافتاد كه در سال بيش از دويست هزار گوسفند از اين ولايت بخارج از كشور فروخته مىشد .
فرآوردههاى دامى نيز رقم بزرگى از صادرات اردبيل را تشكيل مىداد و در رأس آنها پشم قرار داشت . صادرات پشم سابقا بروسيه صورت مىگرفت و در بعضى از سنوات مقدار آن به هزارها تن مىرسيد . در سنوات اخير كه فرشبافى در خود اردبيل و پشمريسى و بافتن پارچههاى پشمى در ديگر نقاط ايران توسعه يافته مقدارى از پشمها در خود منطقه به مصرف مىرسد مازاد نيز بدان شهرها صادر مىگردد .
پوست و روده نيز يكى ديگر از صادرات دامى اردبيل بود . پوست دبّاغى شده و يا خام و نمكسود از صادرات قابل توجه منطقه بود و رودهء گوسفند نيز خريداران بيشترى داشت و تجار بخصوصى آنها را با اصول مطمئن و بهداشى روز ، بستهبندى كرده بآلمان و برخى ديگر از كشورهاى خارج صادر مىنمودند .
ما متأسفيم كه در دوران رواج اين كالاها ، آمارگيرى و نمونهبردارىهاى آمارى معمول نبوده روزى هم كه اين امر كمكم در اين شهرستان معمول مىگشت دامدارى منطقه بسبب برنامههاى نامطلوب دولت رو بزوال مىگذاشت . اگر ما آمار صحيح و دقيقى از اين حيث در دست مىداشتيم ، بجاى نقل قول از مطلعين و سالخوردگان ، خوانندگان را با اعداد و ارقام آشنا مىساختيم و اهميت اقتصادى اردبيل را از زبان آنها بيان مىكرديم و صد حيف كه چنين سوابقى موجود نيست .
رقم مهم صادرات ديگر اردبيل روغن بود كه بشهرهاى بزرگ از جمله تهران صادر مىگرديد . روغن اردبيل از حيث عطر و طعم و مرغوبيت شهرت داشت و در ابتداى امر
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 458
مساهمون: بابا صفرى
ص٤٥٨