تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 424

مساهمون:

ص٤٢٤
كرده بود يكى از ژنرالهاى روسى در اين چشمه استحمام كرده و آن را پسنديده بود و بدانجهت به « يره‌نال‌سوئى » معروف گشته است . فاصلهء اين چشمه تا گاميش‌گوئلى كمتر از يكصد متر است . ميزان آبدهى آن قريب 3 ليتر در ثانيه و درجه حرارت آب بالغ بر 44 درجه مىباشد . در سمت غربى اين چشمه و در داخل دره ، چند چشمهء كوچك كنار هم وجود دارد كه مجموعا آبدهى آنها قريب 4 ليتر در ثانيه و حرارتشان در حدود 40 درجه مىباشد و به « بش‌باجى » يعنى پنج خواهران معروفند ولى در جهت شمالى آنها يعنى بالاى دره ، دو چشمهء ديگر نيز آفتابى مىشود كه چون در كنار هر دوى آنها قهوه‌خانه‌اى ساخته و چشمه را وارد محدودهء آن نموده‌اند از اينرو به آب قهوه‌خانه معروف گشته‌اند . اولى را در محلّ « يوخارى قهوه‌سوئى » و دوّمى را « اشاغه قهوه‌سوئى » يعنى قهوه‌خانهء بالا و پائين مىگويند . آب يوخارى قهوه‌سوئى گرمتر است و گرماى آن در حدود 5 / 44 درجه برآورد شده است . ميزان آبدهى آن حدود 2 ليتر در ثانيه مىباشد . در مغرب آب قهوه‌خانه ، در وسط باغى ، چشمهء كوچكى نيز با حرارت 15 درجه و ميزان آب‌دهى بسيار كم و تقريبا هر ده دقيقه يك ليتر وجود دارد كه به « گؤزسوئى » يعنى آب چشم معروف است . اين آب بدون آنكه محمل و مجوّز پزشكى داشته باشد بين مردم به آب چشم شهرت يافته و برخى از كسانى كه درد چشم دارند چشمهاى خود را با آن آب شستشو مىدهند . شنيدنى است كه بعلّت عدم رعايت اصول بهداشتى گاهى خود اين آب سبب درد چشم و شيوع آن مىگردد . در فاصلهء بالنسبه دورى از اين آبها دو چشمهء ديگر در كنار دهكده قرار دارد كه آب هر دوى آنها گرم است و از يكى براى شستن مردگان و از ديگرى بعنوان حمام ساكنان قريه استفاده مىشود . كتاب « آبهاى معدنى آذربايجان » در مورد چشمه‌هاى سرعين نوشته است كه « ظاهرا مبداء زيرزمينى آنها يكسان مىباشد ولى چون از شكافهاى مختلفى از زمين خارج مىشوند برحسب زيادى و كمى مقدار آب و دورى و يا نزديكى مبداء زيرزمينى ، تا جايگاهى كه چشمه آفتابى مىشود ، و همچنين در اثر نفوذ آبهاى سطحى ، تغييراتى در