كشاورزى « 1 » هرگوسفند در سال 4 تا 5 « گيروانكه » « 2 » پشم مىدهد و پشمچين اول بسيار لطيف و گرانبها مىشود . پشم گوسفندان اين منطقه نوعا مرغوب است و بعد از پشم گوسفندان ناحيهء ماكو بهترين نوع پشم آذربايجان مىباشد .
شك نيست كه چگونگى اوضاع طبيعى بويژه سردى و گرمى هوا در زندگى و ازدياد گلّهها تأثير كلّى دارد و از اين راه در اقتصاد منطقه نيز اثر مىگذارد . آنچه مىتوان گفت اينست كه دامدارى در اين ناحيه ، و به ترتيبى كه بيان شد ، جز بهاى گوسفندان اوليه و مزد چوپان ، هزينهء چندانى ندارد و اگر دولت از حيث امنيّت منطقه و بهداشت گلّهها مراقبت لازم به عمل آورد اين ناحيه مىتواند تعداد زيادى گوسفند پرورش دهد و قسمت مهمى از نياز كشور را از لحاظ گوشت و پشم و غيره بر طرف سازد . اما صد حيف كه اقدامات ناصواب در باب ملّى نمودن مراتع و ممانعت از تعليف دامها در آنها ، سبب از بين رفتن گوسفنددارى در اين ولايت گرديد و تعداد گلّهها به كمتر از يكچهارم سابق رسيد .
علاوه بر اين گلّهها ، در روستاهاى اردبيل نيز نگهدارى گوسفند مرسوم است و كمتر دهقانى يافت مىشود كه چند رأس گوسفند نداشته باشد . اينعده از گوسفندان بهار و تابستان و پائيز در مراتع دهكده مىچرند و در زمستان نيز وقتى كه برف آنها را مىپوشاند در آغل و طويله زندگى مىكنند و با علفهاى خشكى كه صاحبان آنها براى چنين ايامى ذخيره كردهاند تغذيه مىگردند .
بعد از گوسفند بيشترين دامهاى اردبيل را گاو تشكيل مىدهد و گاوهاى اين منطقه بتشخيص مطّلعين ، بهترين نژاد گاوهاى شيرده منطقهء آذربايجان مىباشد . دامشناسان شكل بدن ، صورت ، چشم ، شاخ ، گردى و بزرگى و رگهاى پستان اين گاوها را دليل بر خوبى جنس و پرشيرى آنها مىدانند و معتقدند كه اگر در تربيت و پرستارى گاوهاى اين حوزه توجه شود مىتوان آنها را در عداد پرشيرترين گاوهاى دنيا درآورد .
هماكنون نگهدارى گاو در شهرستان اردبيل به صورت ابتدائى است و مراقبت لازم در
هامش
( 1 ) - جغرافياى كشاورزى ، دكتر تقى بهرامى . دانشگاه تهران . 1333 . ص 214 .
( 2 ) - « گيروانكه » از اوزان معمول در قفقاز است و معادل 88 مثقال مىباشد .