تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 310

مساهمون:

ص٣١٠
بنام « الشيخ الامام على بن عبد الله بن ابى الحسن بن ابى بكر اردبيلى » نوشته‌اند .

تاج السعيدى اردبيلى :

علّامه « سيد محمد بن ابى سعيد الحسينى الاردبيلى » معروف به « امير ابو الفتح » از دانشمندان معروف قرن دهم هجرى است . قسمت بزرگى از دوران تحصيلى او در ماوراء النهر بوده و با كسب علم از محضر مولانا « عصام الدين » در حكمت و علوم عهد بمقام كمال رسيده است . تاج آثار گوناگون و باارزشى از خود بجاى گذاشته و مخصوصا كتب معروف زمان خويش را حاشيه نوشته است كه از جملهء آنها حاشيه بر « كبرى » ، حاشيه بر « آداب بحث مجهول مطلق » ، حاشيه بر « تهذيب منطق » ، حاشيه بر « كنز العرفان » ، حاشيه بر « تهذيب اصول فقه » ، حاشيه بر « ميزان الادب » و بالاخره حاشيه بر « مطالع » و نيز رساله‌اى در اصول فقه را نام برده‌اند . تاج السعيدى در پايان زندگى در اردبيل اقامت گزيده و بسال 676 هجرى بموت فجاه در زادگاهش بدرود زندگى گفته است .

تزريقى اردبيلى

تزريق صنعتى از صنايع بديع شعر به حساب مىآيد . اين امر در زمان صفويه پيدا شده و رايج گرديده است و بقراريكه نوشته‌اند تزريقى اردبيلى پيشواى اين سبك بوده است . تزريقى از اردبيل برخاسته و بعدها به « شماخى » ، در آذربايجان كنونى شوروى رفته و در آنجا زندگى مىكرده و شغل دلّالى داشته است . او شعرهاى بىمزّه مىگفته و نوشته‌اند كه از گفته‌هاى وى يك بيت در « تحفهء سام ميرزا » و 24 بيت در « خلاصة الاشعار تقى كاشانى » نقل شده است . بعد از تزريقى كسان ديگرى نيز در اين سبك شعر گفته‌اند و سام ميرزا در نوشته‌هاى خود « سيماى مشهدى » را از آن جمله ذكر كرده است . گفته‌اند كه سيما در هرساعت بالغ بر يكهزار بيت با اين سبك شعر مىسروده است ولى اين گفته اغراق‌آميز به نظر آمده است زيرا مشكل است كه آدمى بتواند در هر 5 / 3 ثانيه بلادرنگ يك بيت ، ولو بىمعنى ، شعر بگويد . خود تزريقى كه بوجودآورندهء اين سبك شناخته‌شده است گويا در هرساعت بيش از يكصد بيت نمىتوانسته است بسرايد . دو بيت زير نمونه‌اى از