اوضاع روز عمل كند و در راه نجات وطن از اين پيشامد تأثربار ، بنحو شايستهاى كوشش نمايد . از اينرو پس از آنكه كارها اندكى عادى گشت و راه آمدوشد بين اردبيل و تهران باز گرديد شهروزى از اين ولايت رفت و شخص باتجربهتر ديگرى بنام « ميرزا كريمخان مبصّر روشنى » بجاى او فرماندار اردبيل شد .
كريمخان مرد مسنى بود و قبلا بعنوان مأمور وزارت خارجه مدتها در « عشقآباد » و قفقاز سابقهء خدمت و آشنائى با روسها و خلقيّات آنها داشت . اين بود كه روسها او را محترم مىداشتند و به مقدار زيادى به دو اعتماد مىكردند و چهبسا كه موافقت روسها و ابراز قبلى چنين اعتمادى از ناحيهء آنها ، از عوامل مؤثر در انتخاب او بفرماندارى اردبيل بود . زيرا در آنزمان دولت ايران سعى داشت كه مأموران ولايات تحت اشغال نظامى بيگانه را با صلاحديد آنها برگزيند تا در عمل مشكلى پيش نيايد . كريمخان پس از ورود باردبيل توانست با آنها حسن روابط برقرار نمايد و گرفتاريهائى را كه بين عمّال دولت ، يا مردم اردبيل با مأموران و سربازان شوروى در اين منطقه پيش مىآمد بنحو شايستهاى بر طرف سازد « 1 » . اقدامات او در تحكيم موقعيت شهربانى و كلانتريها بسيار مؤثر افتاد و تشكيل پادگان نظامى ايران در اردبيل نيز به مقدار زيادى با تلاشهاى او صورت گرفت .
ورود نيروى نظامى ايران و تشكيل مجدد پادگان اردبيل :
در مجلد دوم اشاره كردهايم كه « سرتيپ قادرى » فرمانده لشگر 15 اردبيل ، ظهر روز يكشنبه دوم شهريورماه 1320 محلّ خدمت خود را رها كرده باتفاق خانوادهاش رهسپار تهران گرديد . از اينرو پادگان اردبيل در روز حسّاس سوم شهريور وضع بلاتكليفى يافت و چون سربازخانه مورد حملهء هوائى روسها قرار گرفت سربازان هرقسمت بصلاحديد فرماندهء خود و بدون هدف از آنجا خارج شده به سمت ارتفاعات
هامش
( 1 ) - در آن ايام يكى از افسران شوروى ، بر اثر اصابت تير در اردبيل بقتل رسيد . روسها بشدت از اين كار رنجيده گشتند و اگر غير از كريمخان فرماندار ديگرى در اين شهر مىبود واكنش سختى نشان مىدادند . او با تدبير و حسن روابطش با مأموران روسى موضوع را بنحو رضايتبخشى فيصله داد . و سرانجام با اين عنوان كه افسر مذكور هنگام پاك كردن سلاحش مورد اصابت تير خود قرار گرفته ، بچنين امر مهمى پايان بخشيد .