آنها و بوسيلهء آنها مردم را بصبر و شكيبائى دعوت كرد و بعواطف دولت نويد داد و بلافاصله جمعيّت شير و خورشيد سرخ آذربايجان را بتشكيل جلسهء فورى دعوت نمود تا در اينباره بينديشند و بآسيبديدگان كمكى برسانند . هيئت مزبور اعلاميهاى خطاب بجمعيتهاى شير و خورشيد شهرهاى آذربايجان فرستاد و كمك فورى به خواهران و برادران اردبيلى را توصيه نمود و براى تمركز اين كمكها حسابى نيز بشمارهء 46941 نزد بانكملّى افتتاح كرد .
خبر حريق شبانه وسيلهء استاندار بتهران مخابره شد و از طرف شاه دويست هزار ريال براى كمكهاى فورى اهدا گرديد و مقرر شد كه بانو شمس پهلوى خواهر بزرگ وى و رئيس كل جمعيت شير و خورشيد سرخ ايران شخصا باردبيل آمده از نزديك حادثه را بررسى و چارهسازى كند . قوام السلطنه نخستوزير نيز ضمن دستور تلگرافى از همهء استانداران و فرمانداران كشور خواست كه مردم را براى كمك بآسيبديدگان تشويق و با تشكيل هيئتى بنام انجمن « ستمديدگان اردبيل » اعاناتى جمعآورى نمايند .
مسافرت شمس روز شنبه 27 تير برابر آخر شعبان صورت گرفت و او ساعت 7 بعداز ظهر از طريق آستارا وارد اردبيل گرديد و با آنكه غروب بود و هوا رو بتاريكى مىرفت ، او هنگام عبور از خيابان در مقابل بازار از « ماشين » پياده شد و از بعضى از مغازههاى ويران ديدن نمود و با مشاهدهء وضع تأثربار خطاب باستاندار گفت « اگر خودم نمىآمدم و با چشم اين صحنه را نمىديدم باور نمىكردم كه فاجعهاى بدين عظمت رخ داده است » .
منصور استاندار آذربايجان كه براى استقبال از خواهر شاه باردبيل آمده بود از اينكه مبادا با تاريك شدن هوا اتفاقى عليه شاهدخت رخ دهد نگران گرديد و از او خواست كه براى استراحت بمحلّى كه در فرماندارى آماده شده بود ، برود .
فرداى آن روز كميسيونى با شركت استاندار و آقايان دكتر امير اعلم ، دكتر حكيم الدوله ، دكتر نفيسى اعضاى مركزى جمعيت شير و خورشيد سرخ ايران ، كه با شمس پهلوى باردبيل آمده بودند ، و فرماندار ، شهردار ، رئيس شهربانى و اعضاى جمعيت شير و خورشيد سرخ اردبيل تشكيل گرديد و قرار شد كه مقدّم بر هرچيز ، از محل
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 131
مساهمون: بابا صفرى
ص١٣١