رفته است كه از هرطرف به صورت كلمهء اللّه خوانده مىشود . شايد اين نقش است كه ، بنا بگفتهء آدام اوله آريوس ، از صفاى باطن شيخ صدر الدين موسى بر معمار الهام گرديده و لفظ مقدس « اللّه » زينت ظاهرى و معنوى خاصى بدين گنبد داده است . « 1 »
تاج اين گنبد نيز آجر و كاشى است و در منتها اليه آن ، يعنى بر قلهء گنبد ، طوق مخصوصى ، كه از چهار گوى برنزى مطلا و چسبيده بهم تشكيل يافته است ، نصب گرديده است . طوفانهاى سخت گاهى در ايام گذشته اين طوق و علامت مخصوص را از جا كنده و در چند كيلومترى شهر ، در بيابان ، انداخته است و دهقانانى كه آن را پيدا كردهاند ببقعه مسترد داشتهاند و مجددا در جاى خود نصب گرديده است .
بين تاج گنبد و بدنهء آن كتيبهاى با خط نسخ بر محيط آن نوشته شده است كه عبارت آن بوسيلهء شيخ صدر الدين موسى ، پسر شيخ صفى الدين و بانى اين گنبد ، از قرآن كريم انتخاب شده است و آن عبارات چنين است :
« بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ . *
شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ ، وَ الْمَلائِكَةُ وَ أُولُوا الْعِلْمِ قائِماً بِالْقِسْطِ ، لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ .
« 2 »
إِنَّ الدِّينَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلامُ .
« 3 »
هُوَ الْحَيُّ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ ، فَادْعُوهُ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ . الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ .
« 4 »
ذلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ ، خالِقُ كُلِّ شَيْءٍ ، فَاعْبُدُوهُ وَ هُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ وَكِيلٌ .
لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصارَ وَ هُوَ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ »
« 5 »
.
در قسمت پائين اين گنبد استوانه شكل و در سمت رو بقبلهء آن پنجرهاى از مرقد شيخ صفى الدين بحياط حرمخانه باز مىشود و بدينوسيله نور لازم در داخل مقبرهء تأمين ميگردد . حاشيهء اين پنجره از بيرون كاشيكارى بسيار زيبائى دارد و كتيبهاى ، با دو رنگ سبز و سفيد ، در طرفين آن ، با كاشى معرق نصب شده است . كتيبهء سبز رنگ
هامش
( 1 ) - جلد اول اين كتاب . صفحهء 144 .
( 2 ) - آيهء 18 از سورهء مباركهء آل عمران ( سورهء سوم قرآن ) .
( 3 ) - قسمتى از آيهء 19 سورهء مباركهء آل عمران .
( 4 ) - آيهء 65 از سورهء مباركهء المؤمن ( سورهء چهلم قرآن ) .
( 5 ) - آيات 102 و 103 از سورهء مباركهء انعام ( سورهء ششم قرآن ) .