است و عالى همان كلمهء عربى است كه بمعنى رفيع و و الا مىباشد .
گفتار پيشينيان دربارهء بقعهء شيخ صفى الدين :
ميدان عالى قاپو و بيوتات و ملحقات آرامگاه شيخ صفى الدين در طول هفت قرن تاريخ خود تغييراتى يافته و سرانجام در عهد ما بوضعى درآمده است كه در جاى ديگر اين فصل بشرح اجمالى آن اشاره شده است . مورخان و جهانگردان ايرانى و خارجى مطالب و سخنانى دربارهء گذشتههاى اين بقعه و مقام صورى و معنوى آن در نوشتههاى خود باقى گذاشتهاند كه براى اطلاع خوانندگان اين كتاب بذكر قسمتهائى از آنها مبادرت مينمائيم :
خواندمير در كتاب حبيب السير ، ضمن بيان بدايع ربع مسكون ، نوشته است « . . اردبيل از اين حيث كه مسكن قدوة الاوليأ شيخ صفى الحق و الدين و اولاد كرامت نژاد آنحضرت بوده است بهترين بلاد عالم و قبلهء اقبال طوايف بنىآدم است . . .
حالا اردبيل در كمال معمورى و آبادانى است و ملجاء و مأمن اشراف طوايف انسانى ، در مشاهد عطرسا و مراقد جنتآساى زبدة الاصفياء مشار اليه و ذرّيت امامت منزلتش پيوسته خوان احسان گستردهاند و همواره سايه آن عتبهء كعبه مرتبه صلاى ضيافت خاص و عام در داده . بيت :
از ضيافت خانهء خوان نوالش منع نيست * در گشاد است و صلا درداده خوان انداخته »
دايرة المعارف بريتانيكا در آن باره مينويسد « اين بقعه عمارت بسيار عالى با كاشيكارى زيبائى است . مساجد و مدارس عالى دارد و كتابخانهء بسيار مهمى در اوايل قرن 17 ميلادى بوسيلهء شاه عباس بزرگ در آنجا ايجاد گرديده است كه داراى عاليترين و كميابترين كتابهاى خطى بود . . . در اوايل قرن 16 ميلادى اردبيل مقصد كسانى بود كه به قصد زيارت مقبرهء شيخ صفى الدين ميآمدند . نقشهء بقعه و عكس آن در سال 1897 ميلادى بوسيلهء دكتر
« F . Sarre of Berlin »
تهيه شده و در سال 1901 منتشر گرديده است » « 1 » .
هامش
( 1 ) -Encyclopedia Britanica. دورهء 11 . سال 1911 . ج ر 1 .