چه توانستيم كرد ؟ بيش از اين بمنابع و مآخذ ديگرى دسترسى نيافتيم و انصراف از چاپ و نشر مطالب اين كتاب را نيز ، بعذر نقص احتمالى ، گناه نابخشودنى دانستيم و چنين پنداشتيم كه اگر ما نيز اين كار را نكنيم چهبسا كه قسمت اعظم اين وقايع ، بويژه حوادث دورههاى اخير ، از يادها برود و پس از درگذشت سالخوردگان انگشتشمار معاصر ، آنها نيز مثل وقايع فراموششده ، از صفحهء خاطرها زدوده شود و تاريكيهاى تاريخ اين سامان بيشتر گردد .
به حكم وظيفهء اخلاقى بروان مرحوم عباس محسنى درود ميفرستيم و استفاده از يادداشتهاى او را ، بويژه از لحاظ ترتيب تاريخى و قسمتى از مطالب گفتار پنجم ، يادآور ميشويم . همچنين از مساعدت پاكدلانهء آقاى مرتضى دلجو ، كه موجبات استفاده از آن يادداشتها را فراهم كردند ، تشكر مينمائيم و مساعى ارزندهء آقايان سيد محمد سيدى ، شيخ احمد محسنى و رسول محسنى را از اين حيث حقشناس ميباشيم . نيز از الطاف بيدريغ اولياى محترم انجمن آثار ملى ، بويژه از محبتهاى كريمانهء تيمسار سپهبد فرج اللّه آق اولى رياست هيئت مديرهء آن انجمن ، كه ما را در چاپ اين كتاب تشويق و يارى نمودهاند صميمانه سپاسگزارى ميكنيم .
ما عنايات دو برادر محترم آقايان غلامحسين حبيب الهى و حاج على نجات را توأم با محبتهاى صميمانهء آقايان غلامرضا خان اميرى ، على اكبر جليلوند ، منوچهر احمدى ، كربلاى اسلام مجاهد ، سيد اصغر اردبيلى و موسى صادقى ، كه چند ساعتى از اوقات عزيز خود را صرف مصاحبه با ما كردند يا عكس و مدركى در اختيار ما گذاشتند ، بديدهء احترام مينگريم و از زحمات آقاى دكتر مهندس حسن واهبزاده كه فصولى از سفرنامهء آدام اوله آريوس را ترجمه و از اروپا براى ما فرستادهاند قدردانى مينمائيم .
ما باقتضاى سن و سال خود در هيچيك از وقايعى كه در اين كتاب آمده است شخصا نبودهايم و بنابراين در ذكر آنها از خود چيزى نساختهايم بلكه همهء آنها را از مآخذ و مدارك و پرسوجوها ، كه اكثرا هم بدانها اشاره كردهايم ، گرد آوردهايم و چون كوچكترين
اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 464
مساهمون: بابا صفرى
ص٤٦٤