تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 392

مساهمون:

ص٣٩٢
جديد ، مانع از رفتن وى گرديد و چون غروب شد مهمان دريافت كه در آن خانه ماندگار و توقيف است و اين امر برطبق نقشه‌اى است كه مخالفان براى اخذ انتقام از گردانندگان ميتينك ترتيب داده و كنون بمرحله اجرا درآورده‌اند . غير از او شادروانان ابو الفضل رضازاده ، جواد آقا محمدى ، ميرزا حاجى بابا مجيدزاده و بعضى ديگر از فرقهء دموكرات و نيز مشهدى على اكبر مولازاده و محمد حسين سوسيال ، از سوسياليستها ، تحت تعقيب قرار گرفتند و جمعى از آنان توقيف و برخى ديگر مخفى گشتند . اينان چون درصدد تحقيق برآمدند معلوم شد كه همگى بالشويك شده‌اند و آقا ميرزا على اكبر دربارهء آنها فتوى داده است . كسانى از اين متهمين با همراهى برخى از محترمين ، كه نزد آقا ميرزا على اكبر منزلتى داشتند ، درصدد ملاقات با وى برآمدند تا در مورد احكام صادره ذهن او را روشن سازند . ولى او ، كه باتفاق همسرش كربلائى خانم در يكى از بيوتات مسجد منزل كرده بود ، اختيار دربارش با ميرزا موسى بود و ملاقات وى بدون اجازهء او ميسور نمىشد . در تاريخ ايران گاهى ديده شده است كه بعضى حادثه‌آفرينان مغرض مخالفان خود را بگناهان سياسى ، دينى و يا اجتماعى متهم ساخته بدينطريق درصدد از بين بردن آنها برآمده‌اند . متهم شدن به بالشويكى در آنعهد كار سختى بود و كسانى كه بچنين تهمتى گرفتار ميشدند در معرض تهديد و قتل قرار ميگرفتند . بيشتر كسانى كه از آنان نام برديم خود مسلمانان باتقوائى بشمار ميآمدند كه واجبات دينى را عمل ميكردند و از حيث ثروت و مكنت نيز برخى از آنان در رديف فئودالها و مالكان شهر قرار داشتند . غير از اينان نيز كسانى چنين اتهامى يافتند . يكى از آنها شادروان حاج ميرزا - بيوك آقا واهب‌زاده بود . مرحوم محسنى داستان بالشويك شدن او را چنين آورده است كه : وقتى بالشويكها بر بادكوبه مسلط شدند ثروت و سرمايهء همه ساكنان اين شهر و از جمله تجار ايرانى ، بخطر افتاد . ميرزا بيوك آقا واهب‌زاده ، كه مرد دورانديشى بود ، قسمتى از نقدينهء خود را بتدريج تبديل به طلا كرده چهار هزار ليرهء عثمانى فراهم نموده بود ، و قصد داشت كه آنها را بايران منتقل سازد . بالشويكها با اين كارها بشدت