تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 309

مساهمون:

ص٣٠٩

دستخط مرحوم آيت اللّه خراسانى

از طرف آزاديخواهان ، كه در آنموقع عنوان دموكرات داشتند و داراى انجمنى به همين نام بودند ، چند نفر مأمور شدند تا شبانه با آقا ميرزا عبد اللّه ملاقات و از متن نامه اطلاعاتى بدست آورند . اينان با مذاكره با او به اين نتيجه رسيدند كه آقا ميرزا عبد اللّه آن نامه را بانجمن ولايتى ببرد و عين آن را ، كه دستور عاليترين مرجع دينى است ، قرائت نمايد . اين بود كه مجتهد از انجمن درخواست تشكيل جلسه كرد و با آنكه هوا سرد بود همان شب براى تشكيل اين مجلس براى بعد از ظهر فردا دعوت گرديد . فردا انجمن ولايتى در خانهء حاج ميرزا ابراهيم مجتهد ( انوارى ) ، كه رياست آن را بر عهده داشت ، تشكيل جلسه داد و علاوه‌بر اعضاء ، آقا ميرزا عبد اللّه مجتهد و جمعى از آزاديخواهان نيز براى استحضار از متن نامه و اقدام انجمن ، در جلسه شركت نمودند . دستخط آخوند خراسانى بدين شرح وسيلهء مجتهد قرائت گرديد : « بسم اللّه الرحمن الرحيم . اردبيل . عموم آقايان عظام علماى اعلام و اركان اسلام آن بلدهء شريفه دامت بركاتهم را بسلام وافر مخصوص ميدارد . البته آن ذوات محترمه بوظيفه و تكليف فعلى ، كه امروزه در حفظ بيضهء اسلام و صيانت مذهب در عهده دارند ، قيام خواهند فرمود و اين معنى را پيوسته در نظر خواهند داشت كه دول مسيحيه از چند قرن قبل بر اين طرف ، هريك از هر طرف كه ببلاد اسلاميه راه داشته ، بمحو استقلال اسلاميان و هدم اساس مسلمانى همت گماشته ، كاملا بمقدمات آن مشغول و حالا بگرفتن نتيجه پرداخته‌اند . مفاسد داخلهء مركز ( يك كلمه ناخوانا ) باطلهء معاندين اساس ديانت حقه و جديت لامذهبان داخلى در موجبات نفرت قلوب و تفريق كلمهء مليه هم از فروع اين اصل است و منشاء تمام اين مفاسد و اساس تمام خرابيها اقامت قشون اجانب است در داخلهء مملكت ايران ، كه علاوه‌بر تمام اين مفاسد موجوده تدريجا به فساد اخلاق ملت و ذهاب غيرت ايلات و ضعف عقايد مؤدى ، و بوسيلهء دامهائيكه افكنده‌اند مسلمانان سست عنصر ضعيف الايمان را آلت اجراى مقاصد خبيثهء خود