تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 256

مساهمون:

ص٢٥٦
توپ گذاشت . طبق اظهار سالخوردگان ، اردبيل در آن عهد هشت دروازه داشت و اگر در هر دروازه دو عراره توپ مستقر مىشد بايد قبول نمود كه شهر در آنزمان داراى شانزده عراده توپ بود و چون يك عراده هم در اختيار مجاهدان در قلعه ذكر شده جمعا ميبايست هفده عراده توپ در اختيار مدافعان شهر باشد و اين تعداد وسيلهء بسيار مؤثرى براى دفاع از شهر بشمار ميآيد . واقعيت آنست كه ستار خان ابتدا سنگر خود را در مقابل دروازهء كلخوران ترتيب داد و دو عراده توپ موجود در شهر را در مقابل ستاد عشاير مستقر ساخت و آنگاه كه سردار ، بقول امير خيزى « بقلعه تشريف برد » يك عراده از آن توپها را با خود برد و در آنجا مورد استفاده قرار داد . رحيمخان نيز دو عراده توپ در اختيار داشت و با آنها گاهى گلوله‌هائى به شهر پرتاب مينمود ولى چون كارى از پيش نميبرد بقول مرحوم محسنى « اهالى شهر هم آنها را مسخره مىكردند » .

جانبازى مردم

از نكات تأسف‌آور آن ايام بىاطلاعى و يا تجاهل والى آذربايجان بود كه در اين زمان حساس ميبايست ايالت بدان بزرگى را در قبال اين قبيل تحريكات ، و ديگر ناايمنىها ، اداره نمايد . در روزهائى كه رحيم خان ستاد خود را در كلخوران ترتيب داد مردم شهر ، و نيز سردار ملى تلگرامهاى متعددى به مخبر السلطنه والى آذربايجان مخابره كردند و خطر حمله و لزوم چاره‌سازى فورى و نجات شهر را اعلام نمودند ولى او با اصرار تمام جواب داد كه رحيمخان در اهر بيمار است و از تبريز براى معالجهء وى دكتر اعزام گشته است . اين موضوع علاوه‌بر آنكه در كتابهاى شادروانان كسروى و امير خيزى هم آمده مورد اشارهء مرحوم محسنى هم قرار گرفته است . او مينويسد : در اينموقع مخبر السلطنه در تبريز ايالت بود جريان اتحاد طوايف مشگين و رحيمخان را به او گفتند . جواب داد كه رحيمخان در خانهء خود مريض است و بسترى و مشغول معالجه مىباشد . هرچه اهالى شهر اصرار كردند و تيراندازى رحيمخان را به شهر در تلگرام تأكيد نمودند و يادآور