اردبيل ، بكشتار جمعى از معاريف شهر دست زدند . اين كشتار به طرز فجيع و ناجوانمردانهاى صورت گرفت و احساسات مردم را ، از دوست و دشمن ، جريحهدار ساخت .
چگونگى اين واقعه چنين بوده است كه از طرف آقا مير طاهر ، كه در آنموقع در رأس انجمنى كه پس از سقوط اردبيل بوجود آمده بود ، قرار داشت از عدهاى از بزرگان و معاريف اردبيل براى بعد از ظهر روز چهارشنبه نهم رجب 1327 قمرى ( مطابق با پنجم مردادماه 1288 خورشيدى ) بقلعه دعوت شد تا در آنجا گرد آيند و اعضاى انجمن بلدى را انتخاب كنند « 1 » . در آن روز مراسم آتشبازى نيز در جلوى قلعه و مقابل عمارتى ، كه معروف به سالاريه بود ، برپا داشتند . برخى از مدعوين بمعاذيرى حضور نيافتند ولى چون هفت نفر آنها يعنى آقايان مير بيوك آقا خادم باشى ، مؤتمن الرعايا ، مشير التجار ، معين الرعايا ، حاج ميرزا يوسف كلانترى ، مبشر دفتر و ميرزا جليل خان منشى در جلسه حاضر شدند باصطلاح امروز اكثريت را براى شروع مذاكرات كافى ديدند و طبق برنامهء قبلى مطالبى را مطرح مذاكره قرار دادند ولى در اثناى گفتگو ، دعوتكنندگان ، بدون آنكه كسى را متوجه رفتار خود كنند ، يكيك از اطاق بيرون رفتند و چون آخرين نفر از آنان خارج شد بيكبار مأمورين مسلحى ، كه از ساعتى قبل در اطاق مجاور آمادهء اجراى دستور بودند ، وارد اطاق گرديدند و همه را بگلوله بستند . برخى از آنان از هول جان بطالار بالا فرار كردند ولى رهائى نيافته در آنجا كشته شدند و نعش آنها از پنجره به پائين انداخته شد . مرد نگونبختى بنام محمد على وكيلباشى هم ، كه بدون دعوت بدانجا آمده بود ، در شمار آنها بقتل رسيد .
قاتلان اجساد آنها را با طبل و شيپور بصحن بقعهء شيخ صفى الدين منتقل كردند و بقراريكه شايع است پس از دريافت وجوه معتنابهى ، آنها را براى دفن به صاحبان دم تحويل دادند . گرفتن پول در مقابل تحويل اجساد ، كنون نيز در اردبيل گفتگو مىشود
هامش
( 1 ) - آقاى منوچهر احمدى از پدر خويش ، شادروان مختار احمدزاده معروف به « قره مختار » كه از آزاديخواهان بنام دوران مشروطيت اردبيل بود ، روايت مىكند كه اين دعوت براى آشتى دادن بين مجاهدان و مستبدين به عمل آمد و قرار گرديد كه اگر سازشى نشود بكشتار مستبدين اقدام گردد .