را بر بالاى دار بدست آورده « 1 » براى زنده نگهداشتن خاطرهء جانبازى و شهادت وى چاپ كردهايم . خداوند روان او را شاد گرداند و آنهائى را ، كه در حكومت مشروطهايكه در پرتو جانبازى چنين مردان ارجدارى بدست آمده ، بمقالات والائى رسيدهاند از ياد آنها غافل نسازد . خبر قتل وى به تبريز و مشگين رسيد و مجالس يادبود با اندوهى در سوگ او ترتيب يافت .
امير معزز ، چنان كه گفتيم ، تنها به اين قتلها اكتفا نكرد بلكه از هر ظلم و جورى كه از دستش برميآمد در حق مشروطهخواهان فروگذار نشد . آنان را يكيك بقلعه كشاند و در سلولهاى تاريك آن تحت شكنجه قرار داد . ميرزا ابراهيم ارباب ، عضو انجمن ولايتى ، را مدتها در حبس نگه داشت و خانهء او را غارت نمود . همسر او كه دختر شادروان حاج ميرزا يوسف مجتهد بود بناچار خانه و كاشانهء خود را رها كرد و دست بچههاى خود را گرفته بحسينيه مجتهد رفت و در يكى از اطاقهاى آنجا سكونت نمود « 2 » .
مشهدى بابا نام نوكر او هدف تير عمال حكومت قرار گرفت و با آنكه بشدت مصدوم بود مجروح گرديده پايش شكست . حاج ميرزا يعقوب مجتهدى عضو ديگر انجمن دستگير شد ولى بخاطر رعايت موقعيت برادرش ، آقا ميرزا على اكبر ، بمشهد تبعيد گرديد . مشروطهخواهان و آنعده اعضاى ديگر انجمن كه معروف بآزاديخواهى بودند برخى بعلن و بعضى مخفيانه از شهر خارج و متوارى شدند . امير معزز از سوى ديگر دست بدريافت پول از مردم گشود و طبق يادداشتهاى مرحوم محسنى فقط يك قلم دو هزار تومان از حاج محمد جعفر صراف ، كه براى آزادى ميرزا ابراهيم ارباب برخاسته بود ، گرفت و او را رها نمود .
عين الدوله در اردبيل
اردبيل بار ديگر به صورت ستاد فعاليتهاى مستبدين درآمد و چون آزاديخواهان تبريز عليه محمد عليشاه دست بقيام مسلحانه زدند شاهزاده عين الدوله والى آذربايجان و مأمور
هامش
( 1 ) - آقاى غلامحسين حبيب الهى اين عكس را در اختيار ما گذاشته است
( 2 ) - حاج ميرزا يوسف فرزند شادروان حاج ميرزا محسن مجتهد و از علماى بسيار محترم اردبيل بود . حاج ميرزا محسن حسينيهاى در اردبيل ساخته است كه كنون نيز باقى است و بنام حسينيهء مجتهد خوانده مىشود .