تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 144

مساهمون:

ص١٤٤
سوپ گوشت و برنج ميريزند . آنچنان فراوان كه يكنفر به تنهائى نمىتواند همه را بخورد بلكه به ديگران ، كه خجالت دارند صدقه قبول كنند ، ميفروشند . ما را از آشپزخانه بباغ زيبا و بزرگى مشايعت كردند . در زير آسمان آزاد ، قبر سلطان حيدر و شاه طهماسب و ساير شاهان بدون تزيين به چشم مىخورد . اين مقبره را شيخ صدر - الدين ، بعد از مرگ پدرش ، بكمك استادى كه از مدينه آورده بود ، ساخته است . ميگويند كه نقشه و طرح ساختمان را خود شيخ صدر الدين داده است آن هم به شكل معجزه ، چنان كه بپدرش هم نسبت معجزه ميدهند . او باستاد فرمان داده كه چشم خود را ببندد ، استاد چنين كرده و در رؤياى خود تصوير عمارتى را الهام يافته است كه بعد از آن ميبايست از روى آن ساختمان نمايد . امروزه همهء اين عمارت شبيه كاخى مىباشد و ازدحام در آن از ازدحام در هيچيك از دربارهاى پرطمطراق شاهان ديگر كمتر نيست . اين مقبره و چند مؤسسهء شاهى ديگر در اثر درآمد دائمى و وقف و هداياى لاينطق چندين ميليون ثروت دارد . گويا در صورت جنگ ، براى تسليحات آرتش بيش از شاه پول در اختيار دارد . به غير از پول نقد بيشمار ، شيخ صفى الدين هم‌ميهنان و همشهريهاى زيادى دارد كه همواره ثروت مقبره را افزايش ميدهند . فقط در خود اردبيل 200 خانه ، 9 حمام ، 8 كاروانسرا ، بازار بزرگ معروف بقيصريه ، همهء ميدانها و دكانهاى زير طاقها ، 100 دكان ديگر در بازار ، ميدان دواب و ميدان غله و نمك و روغن اينها همه ثروت « مزار » را تشكيل ميدهند . بعلاوه آفتاب‌نشينها ، كه در زير آسمان آزاد فروشندگى ميكنند و دكه‌اى ندارند ، بآستانهء شيخ اجارهء محل پرداخت مىنمايند . از دهات اطراف اردبيل 33 قريه ملك « مزار » است . در سراب 5 دهكده ، در شهر تبريز 60 خانه ، 100 دكان ، در خارج شهر دو دهكدهء ديگر ؛ در شهر قزوين چندين كاروانسرا و حمام همچنين در گيلان و آستارا و ساير مناطق درآمد - هاى سرشار ثروت آستانه را بيشتر مينمايند . در شمار اينها از تاتارستان « 1 » و هندوستان ،
هامش
( 1 ) - اين همان موقوفات تيمور لنگ است كه ما قبلا از آن سخن گفته‌ايم .