صاحب هر شغل و حرفهاى بوده در ميان برجها به شغل هنر خود مىپرداخته و تفنناً در موقع خود تيراندازى هم مىنمودهاند . چنانچه مشهور است ، باعث عزيمت و حركت فتحعلى شاه اين بوده كه روزى با دوربين در بروج مستحفظان آنها مشاهده مىنموده ، در ضمن مشاهده ، مىبيند كه پوستين دوزها روبهروى آفتاب به پوستين دوزى مشغول ، تفنگ و اسلحه آنها هم پهلوى هر كدام به ديوار تكيه داده شده ، آماده و مستعد قتال و جدال بوده براى دفاع ايستادهاند . شاه فرمود ، رعيت فقير را به زور آورده قراولى مىكنند تقصيرى ندارند ، در فصل بهار خدمت خان مفصلا رسيد . در آن موقع مىگفتند قوچان چهل كارخانهء پوستين دوزى داشته كه پوستين قاشق بر قوچانى مثل پوستين كابلى خراسان معروف به همه جاى كره و سرد سيرى مىبردند و به قيمت خوب مىفروختند .
رنگ پوستين سفيد و پوستهاى ريزريز ، شلالدار ، خوشرنگ را به همديگر جور كرده هزار بخيه به يك قاز « 1 » مىزدند ، خلاصه فتحعلى شاه با قوچانيها جنگ نكرد و به صوب پايتخت مراجعت فرمود . « 2 »
« . . . از جمله كارهاى رضا قلى خان خريدارى مهدى قلى خان جلال الدوله پسر سعادت قلى خان برادر آصف الدوله وزير لكهنو از تركمنهاست كه موضوع آن از اين قرار است : جلال الدوله در سال 1246 ق . به قصد زيارت امام رضا عليه السلام به طرف مشهد رهسپار بود . تركمنها با قواى اللّه قليخان ( خان خوارزم ) در طول راه جمعى را مقتول و جمعى را اسير كرده و با خود بردند . از جملهء اسرا يكى هم جلال الدوله بود . اولياى امور كه از قضيه آگاه شدند حكمى از شاه به عنوان رضا قلى خان صادر و به وى ابلاغ شد كه جلال الدوله را به هر نحوى كه صورت مىگيرد از تراكمه خريدارى كرده روانه نمايد . او هم با آنان در اين باب داخل مذاكره شد و سرانجام او را به ده هزار تومان خريد و روانه نمود . عباس ميرزا نايب السلطنه در سال 1247 ق . با اردوى خود از سبزوار به طرف نيشابور ، كه در تصرف رضا قلى خان بود ، رهسپار گرديد . رضا قلى خان فورا سلطان ميدان و قلعه ميانولايت را خالى كرده و به سمت قوچان مقر حكمرانى خود عزيمت نمود و
هامش
( 1 ) . قاز پول رايج در عهد نادر شاه و به اصطلاح پول ناچيزى است .
( 2 ) . از يادداشتهاى مرحوم على اكبر افشار قوچانى معروف به مدير الديوان ، دستنويس در سال 1325 ش .
ص 246 - 248 .