شهر قوچان با بجنورد كه در فاصله 30 كيلومترى « 1 » آن در درهء اترك واقع شده پيوسته در ارتباط است . پست روس چند بار در هفته از قوچان عبور مىكند و به عشقآباد مىرود .
شهر قوچان قديم
قوچان قديم در ده كيلومترى غربى قوچان جديد واقع است و اكنون روستاييان كلبههايى بر روى خرابههاى آن بنا كردهاند . در سفر اول به عشق پيدا كردن كاشيهاى قديمى طلايى رنگ به اين خرابهها رفتم . با اينكه والى مشهد اجازه كاوش به من داده بود و مىتوانستم آزادانه به كار بپردازم ، متنفذين محلى مانع شدند و اشكال تراشى كردند و سرانجام پس از ده روز سرگردانى و ملاقات با اين و آن ، اجازه رفتن به آنجا را به من دادند . متأسفانه در موقع شروع حفريات هوا فوقالعاده سرد شد و برف زيادى زمين را پوشانيد به طورى كه عمل حفارى غيرممكن گرديد و مجبور شدم به طرف روسيه بروم . » « 2 »
توصيف لرد كرزن از قوچان ، حكومت و مردم آن
لرد كرزن سياستمدار معروف انگليسى كه در سال 1889 ميلادى مطابق با سال 1307 ق . به ايران و به شهر قوچان سفر كرده است ، دربارهء حكومت و مردم قوچان در عهد قاجاريه نظراتى ظريف و زيركانه دارد ، و چون اوضاع قوچان را در زمان حكومت امير حسين خان شجاع الدوله دوم توصيف مىكند به استثناى مواردى چند كه براساس سياست استعمارى انگلستان نگاشته بقيهء مطالب وى از نظر روشن شدن گوشههاى تاريك تاريخ آن عهد براى ما شايان توجه و دقت است . وى مىنويسد : « . . . اكنون كه به
هامش
( 1 ) . فاصلهء 30 كيلومتر اشتباه است و مسافت بين بجنورد و قوچان 130 كيلومتر است .
( 2 ) . هانرى رنه دالمانى . از خراسان تا بختيارى ، ترجمه فرهوشى . تهران ، 1335 ، ص 598 .