شكل مهر سجع مهر الحكمة للّه در اين فرمان هم كلمات حاكيه از شخص سلطنت را به مداد زريابآميز نگاشتهاند فرمانها هر دو بىصحه متعارفه سلطانى و خطگزارى مستوفيان ديوانى است از ملاحظه عبارت و انشا اين فرمانها و سجع مهرها و خط نگارنده و صنعت حكاك آنها محقق مىگردد كه اين فضايل و صنايع در آن عهد نقصان كاملى داشته است و از موازات در خط فرمانها و حك مهرها و ملاحظه تفاوت شعرهاى آنها مستفاد مىشود كه در آن قرب يكصد سال متخلل ما بين صدور اين دو فرمان ترقى بيّنى حاصل نشده و در سليقه و صنعت و فضايل ، تكميلى چندان به هم نرسيده . » « 1 »
مؤلف مطلع الشمس مىنويسد : « در سال 1139 هجرى شاه طهماسب صفوى حكومت خبوشان را به اللّه قلى خان قاجار تفويض نمود . » « 2 » سپس مىافزايد « ارتفاع قوچان با تهران برابر است . چون از قوچان به سمت رادكان حركت نمايند منزل اول ، قريهء علىآباد است . . . يك فرسخ كه از قوچان دور شوند در طرف چپ راه قدرى دور تر از جاده ، قريهء فتحآباد مقتل نادر شاه است كه تقريبا سى خانوار سكنه دارد و آبش از قنات تأمين مىشود . اين قريه بر روى تپه واقع و به زعم بعضى در واقعهء نادر ، در اينجا آبادى نبوده و در عهد شهريار محمد شاه غازى ، آقاسى بيگ نامى از گماشتگان اللهيار خان آصف الدوله قلعهاى بر روى تپه بنا كرده كه هنوز معروف به قلعهء آقاسى است . ما بين فتحآباد و قريهء هىهى تپهاى است مدور مصنوعى مخروطى شكل كه دور آن از پايين سيصد قدم و ارتفاع آن پنجاه قدم و دايرهء سطح فوقانى آن 120 قدم و قطر اين دايره چهل قدم است . اين تپه را « خالصه تپه » ، « تپهء نادرى » و « مرواريد تپه » مىنامند . عقيدهء بعضى اين است كه بر روى اين تپه ، نادر شاه تخت و تاج سلطنت را بدرود گفته اما اين قول به نظر ضعيف مىرسد چه مورخين ضبط كردهاند كه نادر شاه در قريه فتحآباد خبوشان مقتول شده است . پس معلوم مىشود كه همان وقت فتحآباد ، آبادى داشته و از نادر شاه پادشاهى دور است كه بر روى تپهاى كه از هر طرف نمودار است سراپرده زند ، يمكن كه سراپردهء نادر شاه فيما بين فتحآباد و خالصه تپه بوده است . » « 3 »
هامش
( 1 ) . صنيع الدوله ، محمد حسن خان . مطلع الشمس ، تهران ، چاپ سنگى ، 1301 ق . ص 148 - 163 .
( 2 ) . همان ، ص 164 .
( 3 ) . همان ، ص 166 .