اخيرا حفارى كهنترين بخش شهر نسا ( پارتائونيسا يا نيساى پارتى ) و دژهاى آن در 18 كيلومترى شمال غربى عشقآباد به وسيلهء باستانشناسان شوروى سابق انجام گرفته است . « 1 » اين محل چندان دور از مرز كنونى ايران نيست ، بلكه بخشى از منطقهء شرقى خبوشان ( قوچان كنونى ) را شامل مىشود . حفاريهاى فوق نشاندهندهء شكوه تاريخى اين خطه است . اما در حال حاضر ، از ميان ابنيه و آثار تاريخى قوچان تنها بناى كهن كه باقىمانده و مشهور است آستانهء شهر كهنه ( قوچان عتيق ) مىباشد كه مدفن امامزاده ابراهيم بن على بن موسى الرضا عليه السلام « 2 » در آن قرار دارد . اصل اين بنا به قول صاحب مطلع الشمس در زمان سلطان محمد خوارزمشاه ساخته شده داراى گنبد و رواقهاى متعدد و يك صحن بزرگ است . كميتهء عمران آستانه چندى قبل زير نظر فنى آقاى مهندس اكبريان و كوشش بىدريغ آقاى محمد مهدى هراتى مشغول تعميرات بنيانى و نماسازى ايوانهاى صحن نو و قديم و غرفههاى آستانه بودند و قصد داشتند گنبد شكست خوردهء قديمى را برداشته ، گنبدى جديد با كاشيهاى معرق و زيبا كار بگذارند و عظمت تاريخى و باستانى اين آستانه را از نو به وجود آورند . اكنون از جانب هيئت امناى آستانهء شهر كهنه ، تعميرات اساسى ادامه دارد .
اميد است آستانهء شهر كهنه با گنبد مينايى زيبايى كه كاشيكارى خواهد شد كنار
هامش
( 1 ) . م . م . دياكونف ، اشكانيان ، ص 64 - 65 .
( 2 ) . دربارهء امامزاده ابراهيم كه آيا فرزند بلاواسطه حضرت رضا عليه السلام است اقوال مختلف است .
بعضى اعتقاد دارند كه حضرت رضا عليه السلام جز امام محمد تقى عليه السلام فرزند ذكور ديگرى نداشته است . ولى مؤلفان كتب تحفة الرضويه در صفحات 9 و 189 ، تذكرة الائمه ص 169 ، بحر الانساب صفحهء 192 ، جنات الخلود و تاريخ چهارده معصوم صفحهء 397 ، ج دوم كشكول انور صفحهء 87 ، كتاب زندگانى حضرت رضا عليه السلام و كشف الغمه ابن عيسى اردبيلى ص 264 ، كنز الانساب صفحهء 73 ، مظاهر الانوار صفحهء 339 ( از يادداشتهاى آقاى حسينى مسئول سابق كتابخانهء آستانه شهر كهنه قوچان ) ، كتاب خطى روضة الصالحين ج سوم تأليف محمد صالح بن بهبود على و كتاب با آل محمد آشنا شويم تأليف عباس محمدى شاد در صفحات 148 و 149 متفق القولند كه امامزاده ابراهيم فرزند على بن موسى الرضا عليه السلام است .
ولى در موقع تعمير آستانه در صندوق داخل ضريح چوبى عبارت النجم نسل . . . ابو الحسن ابراهيم ابن امير المؤمنين و امام المتقين موسى بن الجعفر الكاظم عليه الصلاة و التحية و السلام فى شهر صفر تسع و ستين سبعمائه هجريه كه در جدار خارجى آن حك شده ، خوانده شده است .