بود كه در سر راه قسمت مركزى خراسان واقع شده بود . . . » « 1 »
مؤلف كتاب سياست و اقتصاد در عصر صفويه مىنويسد : « . . . هنوز بقاياى نفوذ كاروانهاى ابريشم را در اصطلاح « پل ابريشم » كه نزديك قوچان است در كتابهاى تاريخى مىتوان ديد ، اين درواقع پلى بوده است از دهها پل كه بر سر راه ابريشم وجود داشتهاند . » « 2 » تا سال 1310 ش . قوچان شاهراه مهم بازرگانى ايران و روسيه از طريق مرز باجگيران بوده است .
مؤلف كتاب تحفهء بخارا دربارهء اهميت بازرگانى قوچان مىنويسد : « . . . مال التجارهء روسيه به خراسان و خراسان به روسيه از قوچان مىگذرد و عمارت امانتكارها و حمل و نقلكنندهها و تجارتخانههاى شركتهاى روسيه و ارامنه و تبعهء داخله و خارجه ، گمركخانه و كاروانسراهاى تاجرنشين اغلب در قوچان است . دهاتآباد و باغهاى انگور و ساير فواكه فراوان است ، زراعت گندم و جو و پنبه خيلى مىشود ، مالدار و گوسفنددار زياد است ، پشم و پوست زياد سودا مىشود . » « 3 »
گنج شايگان يا اوضاع اقتصادى ايران ، وضع راههاى قوچان يكصد سال قبل را از نظر مسافت و وسايل حملونقل چنين توصيف مىكند : فاصلهء قوچان تا مشهد با شتر 8 تا 10 روز و حمل بار در تابستان با شتر خروارى 3 تا 4 تومان .
فاصلهء قوچان تا مشهد با اسب 4 تا 5 روز ، حمل بار در تابستان با اسب و قاطر خروارى 35 تا 45 قران .
فاصلهء قوچان تا مشهد با گارى 4 تا 5 روز ، حمل بار در تابستان با گارى خروارى 40 تا 45 قران .
فاصلهء قوچان تا مشهد با درشگهء پستى 20 تا 28 ساعت ، حمل بار در تابستان با درشگهء پستى خروارى 23 تا 30 تومان .
فاصلهء قوچان تا مشهد با درشگهء معمولى 5 تا 6 روز ، حمل بار در تابستان با درشگهء
هامش
( 1 ) . بار تولد ، و . و . تذكره جغرافياى تاريخى ايران ، ص 142 .
( 2 ) . باستانى پاريزى ، محمد ابراهيم . سياست و اقتصاد در عصر صفوى ، چاپ دوم تهران ، صفى عليشاه ، ص 119 .
( 3 ) . بخارايى ، ميرزا سراج . تحفهء بخارا ، چاپ بخارا ، 1330 ق . ص 117 .