5 . آلهجه « لباسى است با دامن بلند و به رنگهاى قرمز و سفيد و سياه و گاهى اوقات سياه و سفيد هم بافته مىشود . اين جبهها يقه ندارد نوعى پيراهن در قديم مىدوختند و اغلب از ابريشم بود ، يقهء آن با يك دگمه و از پهلو روى شانه بسته مىشد و به يقهء « قزاقى » معروف بود و زنان روستايى هنوز از اين نوع پيراهن استفاده مىكنند و پايين آن را با ريشههاى ابريشمى زينت مىدهند . » « 1 »
قوچان داراى 4 كارگاه بزرگ قاليبافى است و حدود 160 كارگاه كوچك نيز در 200 تا 300 روستاى اين شهرستان پراكنده است . نمد مالى نيز يكى ديگر از صنايع دستى اهالى اين سرزمين است و حدود 40 كارگاه توليدى دارد ، صنعت پوستيندوزى و نمد مالى قوچان طبق تحقيقاتى كه آقاى باقرزاده « 2 » به عمل آورده به شرح زير است :
1 . پوستينهاى دوخت قوچان داراى نقش جقه است و اين جقه به شكلهاى ستاره ، قلب و گل مىباشد . نوع معروف آن به پوست بغنه معروف است ، رنگ پوستين از موادى نظير پوست نارجنگلى ، ذمه ، جوش شيرين و روغن چراغ تهيه مىشود .
2 . نمد ، نوعى فرش است كه از پشم شير بره تهيه مىشود و بيشتر چادرنشينها از آن براى جلوگيرى از سرما و رطوبت استفاده مىكنند ، انواع نمدها عبارتند از : سراندازى ، چارينه ، كردى ، سرعلمى كه در اندازههاى مختلف ساخته مىشود .
نمد مالى در قوچان سابقهء طولانى دارد ، حدود 200 نفر در 30 كارگاه نمد مالى مشغول به كار هستند . بيشتر اين توليدات را چادرنشينهاى مناطق شمال خراسان ( خصوصا گنبد كاووس و گرگان ) خريدارى مىكنند . محصول سالانهء اين كارگاهها حدود 000 ، 20 نمد است كه در مناطق مذكور به بازار عرضه مىشود . از نمد ، عرقگير و سركش اسب مىسازند و نوع بدون نقشهء آن را خلك يا خرلك مىگويند كه چوپانان براى جلوگيرى از سرماى زمستان بر دوش مىاندازند .
هامش
( 1 ) . جابانى ، محمد . جغرافياى قوچان ، براى سال دوم متوسطه ، ( پلى كپى ) ، 1354 .
( 2 ) . آقاى باقرزاده به عنوان عضو فعاليتهاى پرورشى دبيرستان جوينى قوچان در سال تحصيلى 56 - 1357 ، تحقيقاتى در صنايع دستى قوچان انجام دادهاند كه ضمن استفاده از تحقيقات ايشان و نيز عكسهايى كه آقاى عباس مژگانى ( عكاس ) در اختيار نگارنده قرار دادند تشكر خود را از آنان ابراز مىدارد .