آب قوچان
واحد آب در قوچان ، « جفت » است ( زوج هم مىگويند ) ، و آن عبارت از مقدار آبى است كه دو خروار ( محصول ) زمين را مشروب مىسازد . « 1 » عمق سفرهء آب زير زمينى ، بين 5 تا 70 سانتيمتر و مزهء آب شيرين است . « 2 »
زارعان قوچان از آب قنات و رودخانه استفاده مىكنند . رودخانهاى كه بخشى از اراضى قوچان و شيروان را مشروب مىسازد ، همان رود اترك است . قوچان و دهستانهاى تابعه ، داراى 308 رشته قنات داير و تقريبا 000 ، 3 زوج آب است .
چشمهسارهاى كوچك در كوهها و بعضى مناطق وجود دارد . « 3 »
درهء قوچان داراى سفرههاى بسيار غنى ذخاير آبى است كه عمق آنها در سطوح و لايههاى مختلف بين 10 تا 20 متر ، برحسب نوع منطقه ، متغير است . معمولا آب كليهء چاههاى عميق ، شيرين و قابل استفادهء كشاورزى است . « 4 » در سالهاى اخير با حفر چاههاى عميق اكثر مزارع ، مخصوصا مزارع چغندركارى ( صنعت كشت چغندر قند ) ، به طريقهء ايجاد باران مصنوعى آبيارى مىشوند .
با همهء استعدادى كه در اين حوزه از لحاظ وجود آبرفتهاى پراكنده هست ، متأسفانه تاكنون آبهاى اين منطقه مهار نشده و اكثر قناتهاى حوزهء قوچان ، به سبب حفر چاههاى عميق ، رو به نقصان و زوال است و لذا در بعضى قراء و قصبات بر اثر همين كمبود آب نتيجهء كاملى از محصول به دست نمىآيد . بنابراين تا در ازدياد آب اين منطقه اقدامى نشود ، احداث باغات جديد و يا توسعهء كشاورزى امكانپذير نيست .
هامش
( 1 ) . عمران منطقهء خراسان ، نشريهء شمارهء 9 ( پلى كپى ) ، دىماه 1342 ، ص 14 .
( 2 ) . آمار مشروح ادارهء كشاورزى قوچان ، مرداد 1345 .
( 3 ) . بهرامى ، تقى . جغرافياى كشاورزى ايران ، تهران ، دانشگاه تهران ، 1333 ، ص 302 .
( 4 ) . مقالهء « بررسى علمى ، جغرافيايى ، اجتماعى . قوچان » محمد حسن رينلزاده . ( پلى كپى ) سال 1347 .