پستى و بلندى
شمال كوه هزار مسجد ، دنبالهء همان رشته ارتفاعات اصلى البرز است كه در منطقهء قوچان از خاور گيفان تا كوههاى اللّه اكبر كشيده شده و از آنجا به طرف خاور امتداد مىيابد .
رشتهء ديگرى در جنوب كپكان تا شمال تبادكان ادامه پيدا مىكند ، اين كوه در نقاط مختلف به اسامى گوناگونى مانند كورداغ ، قرهتپه ، داش بولاغ ، بيوك داغ و غيره خوانده مىشود .
ارتفاعات جنوبى ، دنبالهء كوه آلاداغ است « 1 » كه به طرف باختر كشيده شده و دنبالهء آن به كوه بينالود و همچنين رشته كوههاى شاه جهان و محمد بيك مىپيوندد . اين كوهها داراى درهها و گدارهاى متعدد و راههاى صعب العبور است . « رشته كوههاى آلاداغ از جنوب شرقى قوچان آغاز شده و در چند رديف به سوى البرز پيش مىروند . طول آنها 360 كيلومتر و عرضشان از 10 تا 60 كيلومتر است . قسمتهاى مختلف آلاداغ عبارتند از :
كوه سالوك ( صعلوك ) در جنوب غربى بجنورد و كوه آخر داغ در شمال شرقى بجنورد ، آلاداغ اصلى ما بين ميانآباد بجنورد و كوه شاه جهان در شمال شهر و رشتههاى آلاداغ در ناحيهء كويرى و نيمه كويرى واقعند و همهء آنها سنگى بوده و رطوبت آنها اندك است .
كوههاى بينالود از شمال به درهء قوچان و مشهد محدود مىشود . بلندترين نقطهء آن به نام بينالود 3322 متر ارتفاع دارد ، رشتهء بينالود از نظر سنگها بسيار رنگارنگ و از نظر زمينشناسى و چينخوردگى و كوهزايى بسيار متنوع است و در آن « چينهاى هشتى » فراوان به چشم مىخورد كه در جنوب شرقى شكستهاى بسيار دارد . يكى از آن شكستها در دامنهء شمالى اين رشته به مشهد مىرسد و در مشرق هرات يعنى چند صد كيلومتر امتداد مىيابد . در اين شكست است كه مواد كربناته و آهن و چشمههاى آب گرم بيرون آمدهاند . » « 2 »
هامش
( 1 ) . ارتفاع كوه آلاداغ 660 ، 2 متر است .
( 2 ) . معرفت ، احمد . كوهها و غارهاى ايران ، تهران ، 1352 ، ص 2 - 191 .