شد اين تجاوز را به سختى دنبال كرد ، استاندار و بيشتر دستيارانش از كار بر كنار گشتند و در پادشاهى محمد على شاه و نخست وزيرى اتابك ، دادگاه ويژهاى با شركت چند نمايندهء مجلس در دادگسترى تشكيل گرديد و پس از بازجويى و رسيدگى و داورى ، روز 20 جمادى الاول 1325 دادنامهء خود را صادر كرد و دادنامه در مجلس توسط اتابك خوانده شد و به اطلاع مجلس رسيد و مجازات هريك از خطاكاران معلوم شد . در اينجا متن دادنامه را مىآوريم و به چگونگى دادرسى در سال اول مشروطيت و محكوميت چند نفر مأمور سرشناس دولت آگاه مىشويم .
وزارت عدليهء اعظم به تاريخ 20 جمادى الاول 1325 ، رأى كميسيون عدليه درباره اسيران باشقانلو .
پس از بازپرسيهاى چند و جلسههاى طولانى و خواندن و ديدن بيشتر نوشتهها با حضور وكلاى دار الشوراى ملى ، قرار دادرسى و كيفر بر اينگونه داده مىشود : اول مقصر دربارهء اسيران سالار مفخم است ، مقصر دوم سردار افخم است كه فرماندار استر اباد بوده است ، سوم امير حسين خان پسر آصف الدوله است ، چهارم سهلانگارى آصف الدوله است ، پنجم مفاخر الملك و اكرم الملك است كه هنوز براى بازپرسى حاضر نشدهاند . رأى كميسيون دادگسترى ، كيفر اين اشخاص را مطابق ترتيب تقصيراتشان معين كرده است .
شماره 1 . سالار مفخم است بايد به كلى شئونات نظامى از او گرفته بشود و حكومت بجنورد را هم از او بازستانند . يك سال هم جيره و مواجب سوار را كه در آن سال به هزينهء بجنورد منظور شده است بايد نقد به دولت بپردازد و بازگرداندن اسيران را قبول كند و چنانچه چند نفرى از اسيران را نتوانست حاضر كند ، هر نفرى سيصد تومان پول نقد به صاحبان اسيران بدهد . خودشان بروند بخرند و بايد زندانى باشد تا مراتب بالا به موقع اجرا گذاشته شود .
شماره 2 . سردار افخم كه حاكم استر اباد بوده و در آن هنگام كوشش ننموده ، بايد از درجهء نظامى او يك درجه كاسته شود و پنج هزار تومان جريمهء نقد بدهد و يك سال هم محروم از خدمت دولت است .
اتركنامه ( تاريخ جامع قوچان ) ( فارسى ) — صفحة 169
مساهمون: رمضانعلى شاكرى
ص١٦٩