نواحى هميشه اوقات متعلق به ايشان بود . در اواخر دولت پادشاه مبرور محمد شاه با ابو الفيض خان برادرش در دار الخلافه به سر مىبرد . يك روز بعد از ارتحال پادشاه با برادر به طريق استعجال طريق خراسان و خبوشان پيش گرفت . چون به سبزوار رسيد هنگامهء انقلاب خراسان را شنيد به صوب نردين « 1 » گراييد . چند روزى در منزل محمد حسن خان نردينى به سر رسانيد . از آنجا ميان طايفهء زعفرانلو آمد .
چون كاظم خان خلج از جانب حشمت الدوله در بوزنجرد [ بجنورد ] بود و تا به حال در آنجا اقامت داشت ، آدمى نزد مشار اليه فرستاد . آن را از اطاعت خود به حشمت الدوله اطلاع داد ، از آنجا به خبوشان رفت با سليمان خان درجزى ممهد و در اعانت حشمت الدوله و خدمت به دولت متفق شده عزيمت به سمت ارض اقدس نمودند ، چون يكى دو منزل به سمت مشهد مقدس طى مسافت شد ، كاظم خان خلج با يك فوج سرباز و دو عراده توپ كه به اغوا و تحريض حيدر قلى خان عازم خدمتگزارى سالار بود به آن حوالى رسيد ، نسبت به سام خان به نامه و پيغام اظهار مودت و التيام نموده و روانهء ارض اقدس شد و به اتفاق سالار و اشرار شعار خلاف و ادبار ظاهر ساخت . سام خان تا هنگام ورود حسام السلطنه به آن سامان و ادبار و خبوشان متوقف بود ، عواقب كارها را نگران مىبود . . . » « 2 »
سال 1264 هجرى نواب سلطان مراد ميرزا حسام السلطنه ، سام خان ايلخانى زعفرانلو را كه در تهران مقيم و موقوف بود به ركاب طلبيده عزم دفع سالار نمود ، سام خان زعفرانلو با ششصد سوار كرد از خبوشان به اردوى و الا آمدند . در اين موقع حسام السلطنه به قرا بقعه ، پنج فرسنگى مشهد ، جهت تدمير تركمنها و دفع سالار راند . « 3 » در سال 1269 هجرى 000 ، 150 نفر از تراكمه به اطراف خبوشان يورش بردند ، يزدانوردى خان برادر سام خان ، ايلخانى قوچان ، آنها را منهزم و چندين نفر را مقتول و
هامش
( 1 ) . نردين ، نام يكى از دهستانهاى بخش ميامى شهرستان شاهرود است .
( 2 ) . خورموجى ، محمد جعفر . تاريخ قاجار يا حقايق الاخبار ناصرى ، به كوشش حسين خديو جم ، تهران ، ص 49 .
( 3 ) . رياضى هروى ، محمد يوسف خان . بحر الفوايد ، ص 94 - 120 .