محمّد خان ، امير ديوانخانه .
باغ قوام ( 129 ) :
در محلّهء بال كفت ؛ بنياد آن را مرحوم ميرزا على محمّد خان قوام الملك نهاده و جناب قوام الملك حاليه به اتمام رسانيده .
اين باغ ، محلّ جلوس و حكم معزّى اليه است . در سمت شرقى آن ، تالارى است شاهانه ؛ در دو جنب آن ، دو راهرو و در دو جنب آنها ، دو ارسى پنج دهنهء ملوكانه و در دو جنب آنها ، دو ايوان ؛ تمام عمارات مذكوره ، به آئينههاى خرد و كلان ، با آئين است و به نقش و نگار الوان ، باتزيين ؛ و در هر يك از سمت جنوب و شمالش ، 21 طاقنماست و طرف قبلى آن ، دو ايوان و ديگر اطاقهاست . حوضى درياچهمانند دارد كه از آب زلال ، مالامال است و باغچههايش از اشجار نارنج و رياحين ، جنّت مثال .
هوايش ، راحت دل و جان است و فضايش ، شادىبخش روان . در خيابانش ، چراغانى چون كوكب رخشان فروزان .
باغ بيگلربيگى ( 130 ) :
در سمت جنوب شهر ، در محلّهء بال كفت ؛ آن را جناب حبيب اللّه خان ، ولد اكبر جناب قوام الملك ، در اين ازمنه احداث فرموده . اگرچه فضايش كوچك است ، ولى صفايش بسيار است . خيابانهاى مرتّب دارد ؛ اشجارش موزون است و رياحينش گوناگون ؛ بر سردر آن ، عمارتى چهار فصل بنا نهاده . سابقا در اين كتاب - ضمن ذكر [ 509
f
] كاروانسراى ميان كتل - نامى از معزّى اليه و برادر والاگهرش ، ميرزا محمّد على خان ، برده شد . در اين اوقات كه به تأليف اين شيرازنامه مشغولم ، حادثهء مباركهاى واقع شد ، يعنى به واسطهء حسن خدمات آن دو گوهر گرانبها ، نسبت به ديوان اعلى ، درجهء « امير تومانى » را دارا شدند و بيگلربيگى ، اعتماد السّلطان ، لقب يافت و ميرزا محمّد على خان ، « انتظام الممالك » ؛ اللّهم احفظهما و انصرهما بتأئيداتك .
باغ كلانترى ( 113 ) :
نيز در جنوب شهر ، در محلّهء لب آب ؛ هوايش لطيف است و تربتش نظيف . آن را ميرزا محمّد خان « 1 » بيگلربيگى ، ابن حاجى ميرزا على اكبر قوام الملك ، ساخته . الحال ، ملك حاجى ميرزا محمود تاجر كازرونى است كه مرد متديّنى است .
هامش
( 1 ) . ميرزا محمّد خان ، باغ را در سنهء 1260 و اند ساخته [ است ] .