و مرحوم قدسى ، دربارهء اين هنر او مىنويسد :
« . . . خامهاش در فنون صورتگرى ، سحرآفرين است و در هر طرح و نقش ، موجب هزار آفرين . . . « 1 » »
فرصت در آثار عجم ، در ذكر بقعهء مطهرهء سيد امير محمد مىنويسد :
« . . . چند سال قبل ، شبى آن بزرگوار را در خواب ديدم . . .
فرمود : تمثال مرا بركش و اشاره كرد به پردهاى كه براى تصوير مهيا داشتم . چون بيدار گرديدم ، چراغ افروخته ، طرحى ريختم و تا دو روز به اتمام رسانيدم و بر آن بقعه وقفش ساختم « 2 » . »
فرصت و نقشهبردارى و مسّاحى :
فرصت علاوه بر نقاشى و صورتگرى ، گاهى نيز از طريق مسّاحى و نقشهبردارى ، امرار معاش مىكند و اغلب منظورش از نقشهبردارى ، ارائهء تصوير آثار باستانى و نقوش قديمهء منقور بر احجار است .
بنابر آنچه در آثار مختلف فرصت آمده است ، او از طرف مقامات دولتى و بعضى از علاقمندان ، مأمور مىشد كه به نقاط مختلف برود و آن نواحى را مسّاحى و نقشهبردارى كند . فرصت اشاراتى دارد كه ابزار لازم را نيز براى اين امر تهيه ديده بود و اين مأموريتها را به نيكى به انجام مىرسانيد و گزارش آن را در دفترچههايى ثبت و ارائه مىكرد كه حاصل آن ، كتاب آثار عجم است .
بعنوان مثال ، در مقدمهء همين كتاب مىنويسد :
هامش
( 1 ) . همانجا ، ص 595 .
( 2 ) . همانجا ، ص 449 .