جنيد بغدادى « 1 » ؛ و شعب ديگر نيز هستند ؛ اگر چه بعضى از آنها عقايدشان با بعضى يكى است ولى بعضى هم با هم اختلاف در طريقه دارند . بالجمله به سبب تعدّد اين سلسلهء معروفيه ، به « ام السّلاسل » معروف شدهاند و شعبهاى از آن ، شعبهها در شيراز ، در اين اوقات هستند .
[ بايزيد ] « 2 » ( 42 )
بايزيد ، اسمش ، طيفور بن عيسى ؛ از اهل بسطام « 3 » بوده ؛ سقّايى ، خانهء حضرت امام جعفر صادق - عليه السّلام - را مىنموده ؛ در خدمت آن حضرت نيز استفادهء علوم مىكرده و به حقايق و معارف ارجمند رسيده ، مراجعت به بسطام فرموده ، گويند امام - عليه السّلام - جبّهء خود را به خلعت در وى پوشانيده . در تاريخ ظهورش و وفاتش ، اختلافات بسيار نمودهاند . فاصلهء ميان [ 69
f
] وفات حضرت امام جعفر - عليه السّلام - را با ، بايزيد ، از 100 سال متجاوز ديدهاند ؛ لهذا هر كس در مقام توجيهى برآمده ؛ حتى اينكه بعضى احتمال در دو بايزيد طيفور نام بسطامى المولد دادهاند ؛ و ليكن آنچه اين فقير بدقت تتبّع و تفحّص كردم ، اين است كه بايزيد بسطامى ، 113 سال عمر يافته ؛ به سنّ قريب به 20 [ سال ] به خدمت امام - عليه السّلام - مشرّف شده ؛ چند سالى تلمّذ نموده ؛ پس از امام جعفر صادق ( ع ) - كه در سنهء 148 وفات فرمود - متجاوز از 80 سال ، بايزيد زندگانى كرده ؛ پس در سنهء 243 هجرى وفات نمود ( 43 ) . اين دو رباعى از اوست :
اى عشق تو كشته عارف و عامى را * سوداى تو گم كرده نكونامى را
ذوق لب مىگون تو آورده برون * از صومعه « 4 » بايزيد بسطامى را
هامش
[ است ] .
( 1 ) . شرح حالش گذشت .
( 2 ) . بايزيد و بويزيد و ابو يزيد و بايزيد ، همه درست است .
( 3 ) . به كسر اول نام شهرى است از خراسان .
( 4 ) . صاد و ميم و عين ، هر سه مفتوح ، مطلق عبادتگاه است .