گسترم نيكو بساطى وز پى پيكار خصم * لشكر آرايم همى در آن بساط از هر كنار . . .
14 . مقالات علمى و سياسى :
فرصت ، اين دو جلد كتاب را با نام مستعار ، از زبان شيخى مجعول نگاشته است و دربارهء آن مىنويسد :
« . . . در سنهء 1316 ، جلد اول مقالات علمى و سياسى را از زبان شيخى مجعول تأليف نمودم كه در بمبئى به طبع رسيد . . . « 1 » »
« و جلد دويم مقالات علمى و سياسى ، از زبان شيخ مجعول را تأليف نمودم ( كه در طهران به طبع رسيده . . . ) » « 2 » است . »
15 . رساله در علم هيئت جديد :
در مقدمهاى كه مرحوم اديب بر ديوان فرصت نوشته است ، از تأليف اين كتاب بوسيلهء فرصت سخن رانده است « 3 » و فرصت نيز مىگويد كه اين كتاب را در سال 1323 كه در نزد حاجى ميرزا عبد الغفار خان نجم الدوله ، سه روز در هفته ، هيئت جديد را مىخواندم ، تأليف كردم « 4 » .
16 . تصحيح شاهنامه :
يكى از چاپهاى معروف شاهنامه كه در هندوستان انجام گرفته است ، به تصحيح فرصت الدوله شيرازى است كه بر اساس چاپ ترنر ماكان صورت گرفته است و در سال 1315 هجرى قمرى 98 1897 ميلادى - در بمبئى نشر شده است . در پايان اين نسخهء چاپ سنگى كه داراى 15 + 429 + 126 + 6 صفحه مىباشد ، چنين آمده است :
« . . . خط مير مرتضى برغانى ، به سال 1308 و چاپ شده در
هامش
( 1 ) . ديوان فرصت ، زرين قلم ، ص 117 .
( 2 ) . ديوان فرصت ، زرين قلم ، ص 118 .
( 3 ) . ديوان فرصت ، چاپ محمودى ، ص 6 .
( 4 ) . همانجا ، ص 134 .