* * * بخش دوم اشعار ديوان فرصت ، شامل قطعاتى در توحيد و نعت و مدح حضرت رسول ( ص ) و امير المؤمنين على ( ع ) و در مدح و مرثيه است .
بخش سوم ديوان فرصت قصايد پارسى در عرفان و نعت و تهنيت و مدح شيخ مفيد و بعضى از بزرگان است .
بخش چهارم ، مسمطات ؛ بخش پنجم ، ترجيعات ؛ بخش ششم ، تركيببندها ؛ بخش هفتم ، مقطعات ؛ بخش هشتم ، مثنويات ؛ بخش نهم ، مراثى ؛ بخش دهم ، تواريخ و بخش يازدهم ، رباعيات است .
7 - فرصت و شاعرى :
آشنايى فرصت با شيخ مفيد ، در كار شاعرى فرصت ، تأثيرى بسزا داشت و به قول خود او : « . . . از آنجا كه شيخ بزرگوار در شعر ، طبعى بلند داشت و پدرم نيز شعر را نيكو مىفرمود و اكثر مذاكرات شعرى در ميان بود ، من هم گاهى شعركى مىگفتم .
اول شعرى كه در آن اوقات ، از طبع فضولم سر زد ، روزى بود كه با پدرم به سعديه مىرفتيم . آفتاب به نهايت گرم بود . پدرم براى اينكه مرا مشغول بدارد ، گفت : شعرى در صفت آن صحرا و آفتاب بگو ببينم . بدون روّيت گفتم :
روزى برفتم اندر بيابان * ديدم به بالا خورشيد تابان « 1 »
چند شعرى از اين قبيل بسرودم و گاهى كه شعرى مىگفتم ، به پدر جليل يا به آن استاد نبيل مىنمودم و اصلاح مىكردند . يك روز قطعهاى گفتم مشعر بر اينكه تخلّص به من مرحمت فرمائيد . [ شيخ مفيد ] دو سه دقيقه فكر كرده ، اين قطعه را بر كاغذى نوشته ، به دستم دادند :
فرصت آن نور چشم اهل و داد * كه در نظم را ز مهر گشاد
« داور » خسته خاطر افگار * كه ورا بود در سخن استاد
هامش
( 1 ) . ديوان فرصت ، زرين قلم ، ص 39 .