« . . . تولدش در سنهء . . . بوده ؛ سالها در بغداد زيسته ؛ وفاتش سنهء . . . واقع گرديده . . . « 1 » »
« . . . مردى مرتاض و در تفسير و حديث ، ربطى تمام داشته و در سخن گفتن دلير بوده . . . گاهى شعرى مىفرموده . در سن شباب ، از دارابجرد حركت به سوى عتبات عاليات نموده ، سپس در شيراز متوطن آمده « 2 » . »
« . . . اردشير خواسته آنجا را آباد نمايد ؛ نخست زنجيرهاى محكم ساخته ، ميخهاى قوى بر بالاى آن سدّه فرو برده ، زنجيرها را به آن ميخها نصب كرده ؛ پس زنبيلى . . . به زنجيرها بسته ، كاركنانى در آن زنبيل نشانيده ، از بالا به پشت آن سده پائين نموده ؛ تا اينكه ريشهء آن سده را سوراخ كنند . . . « 3 » »
« . . . فقير مؤلف را فرمودند : . . . آنچه كه ديدهاى ، به سلك تحرير كشيده ، از ناديدهها نيز مگر . . . كتابى كرد . . . لهذا از آثارى كه ملاحظه شد ، مرقوم آمد . اسامى كتبى كه حاضر ساخته و از مطالعه گذرانيده و هر مطلبى را كه . . . مقرون به صحت يافته ، احذ كرده و در اينجا ثبت نمودم . . . « 4 » »
در اين كتاب ، اغلب بجاى او ، آن ؛ بجاى چون ، چو ؛ بجاى بخصوص ، خصوص . . . به كار مىرود كه خوانندگان خود در هنگام مطالعه ، اين موارد را ملاحظه مىفرمايند و ما به خاطر اجتناب از اطناب ، از ذكر موارد و مثالهاى اين قبيل كلمات خوددارى مىكنيم .
چاپهاى آثار عجم :
گفتيم كه بنابر اطلاعات موجود ، اولين چاپ آثار عجم ، در بمبئى ، در ربيع الثانى ، به سال 1353 هجرى قمرى ، به خط ميرزا محمد ناهيد شيرازى و
هامش
( 1 ) . همانجا ، ص 50 .
( 2 ) . آثار عجم ، ص 103 .
( 3 ) . همانجا ، ص 112 .
( 4 ) . همانجا ، ص 385 .