مصور بنىآدم ، از صنايعم ، صورتگرى آموخت و خامهام را ساحرى ؛ اگر چه كسبى است بلند مقدار ، ولى كارى است بس دشوار . با وجود اينكه اكثر به وسيلهء اين حرفت ، مرجع حكّام و اركانم و به وساطت ديگر هنرها ، مقصد اشراف و اعيان ، نه مرا سودى هرگز از ايشان است و نه يك دينار مستمرى از ديوان . . . « 1 » »
آثار فرصت :
ابو الفضائل فرصت ، شايد از معدود فضلا و شعرا و هنرمندان متأخّر باشد كه بسيار پر كار و جامع الاطراف بودهاند . او علاوه بر آنچه در نقاشى و صنايع مستظرفه بوجود آورده است ، مقالات ، اشعار و كتب مختلفى را در زمينههاى گوناگون تاريخى ، ادبى ، تحقيقى ، نجوم ، منطق ، معانى و بيان و بديع و موسيقى و تصحيح متن به تأليف درآورده است كه اكثر يا مستقلا و يا در ضمن آثار ديگران به چاپ رسيده است . و به قول شعاع شيرازى :
ز صد هزار مؤلف ، يكى شود فرصت * ز صد هزار پيمبر يكى شود موسى
مهمترين آثار فرصت عبارتند از :
1 . آثار عجم و شيرازنامه . ( چند بار به چاپ رسيده است . )
2 . اشكال الميزان . ( چاپ شده است . )
3 و 4 . نحو و صرف خط آريا و مختصر جغرافى هندوستان . ( دو كتاب در يك مجموعه به چاپ رسيده است . )
5 . بحور الالحان . ( چاپ شده است . )
6 و 7 . ديوان فرصت و زندگينامهء وى به نام دبستان الفرصه . ( چاپ
هامش
( 1 ) . ديوان فرصت ، زرين قلم ، ص 596 .