اكمل است ( لانّ السّالك يصبح و لا يرى قادرا و لا عالما و لا حيّا سوى الله تعالى « 1 » ) . و اين شهود غالبا در حال تلاوت قرآن پيدا مىشود . چه بسا خوانندهء قرآن درمىيابد كه خواننده او نبوده كسى ديگر بوده است ، و گاه مىشود كه ادراك مىكند كه مستمع نيز كسى ديگر بوده كه استماع مىكند .
بايد دانست كه تلاوت قرآن را در حصول اين امر تأثير فراوانى است ، و سزاوار است كه سالك در حين اشتغال به نماز شب سور عزائم را تلاوت كند چه از حال قيام ناگهان براى خدا به سجده افتادن خالى از لطف نيست ، و به تجربه ثابت شده است كه قرائت سورهء مباركهء « ص » در نماز وتيرهء شب جمعه بسيار مؤثّر است و خصوصيّت اين سوره از روايتى كه در ثواب آن وارد شده است معلوم مىگردد .
چون سالك به توفيق الهى اين مراحل را طىّ نمود و به اين مشاهدات كامياب گرديد جذبات الهيّه او را احاطه نموده هر آن او را به فناء حقيقى نزديك مىسازد تا بالاخره جذبه او را احاطه كرده متوجّه جمال و كمال على الاطلاق گشته هستى خود و غير خود را آتش زده در برابر طلعت نازنين يار چيزى نخواهد ديد ،
كانَ اللّهُ وَ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ شَىْءٌ
« 2 » .
هامش
( 1 ) - [ زيرا سالك صبح مىكند و جز خداى متعال قادر و عالم و زندهاى نمىبيند ] .
( 2 ) - [ خدا بود و چيزى با او نبود ] .